Dit jaar is de ‘uitputtingsdag’ in de EU al op 10 mei

Uitputting van de aarde (EU)

De EU leeft al tientallen jaren op krediet (afb: rapport Footprint Network)

De Europese Unie heeft op 10 mei al al haar natuurlijke bronnen opgebruikt (pdf-bestand) die de aarde in een jaar kan verwerken/vernieuwen. Dat hebben de milieuorganisaties Global Footprint Network en het WereldNatuurFonds berekend. Idealiter zou die ‘uitputtingsdag’ op zijn vroegst op 31 december moeten vallen, liefst later. EU-burgers putten de aarde uit.  Onze ecologische voetafdruk is veel te groot voor een duurzame samenleving op deze planeet.
Lees verder

Nieuwe microscooptechniek ‘duikt’ diep in de hersens

Hersenactiviteit ook van dieper gelegen hersendelen te meten

Met de nieuwe techniek kan ook de activiteit van hersencellen in dieper gelegen hersendelen direct worden gemeten (afb: Cell)

We doen wel heel geleerd over technieken om de hersens mee te bestuderen, maar in wezen kunnen we toch alleen maar goed volgen wat er aan het oppervlak gebeurt, in de hersenschors, en dan ook maar globaal. Dat is ook geen sinecure, want onze hersens bestaan uit miljarden, bewegende cellen. Met de verbeterde microscooptechniek (3p) die de onderzoekers van de Rockefelleruniversiteit hebben ontwikkeld zouden een onderzoekers een diepere ‘duik’ in ons brein kunnen maken. Lees verder

Ratten leven ook mee met soortgeboten (lijkt het)

Ook ratten hebben spiegelneuronen

Ratten schijnen ook spiegelneuronen te hebben (wil dit plaatje zeggen) (afb: Christian Keysers)

Waarom hebben we medelijden of krimpen we ineen als iemand anders zich in zijnhaar vingers snijdt? Dat zou aan onze spiegelneuronen liggen. Dat is geen menselijk voorrecht. Ook ratten blijken spiegelneuronen te hebben. Als die pijnreacties bij soortgenoten zien worden dezelfde hersencellen als bij mensen geactiveerd. Ratten lijken dus met hun soortgenoten mee te kunnen voelen. Lees verder

Hersens maken wel/niet nieuwe hersencellen aan

Hersens maken wel/niet nieuwe hersencellen aan

Onrijpe hersencellen (rood) in het hersenweefsel van een 68-jarige (afb: Llorenslab)

Het wordt een beetje langdradig. De laatste jaren verschijnen er regelmatig artikelen die beweren dat volwassen hersens geen of juist wel nieuwe hersencellen aanmaken. Nu beweren onderzoekers weer dat de hersens ook na de middelbare leeftijd nog verse hersencellen aanmaken. De verwarring zou zijn geschapen door ongeschikte onderzoeksmethoden. De aangevallene is niet overtuigd. Lees verder

Het landt slecht op zebrastrepen

Steppezebra (equus quagga)

Vliegen houden niet van strepen (afb: Wiki Commons)

Ooit heb ik een boek gelezen Waarom hebben zebra’s strepen? van Desmond Morris (ook bekend van De naakte aap). In dat boek werd van alles aan de orde gesteld, maar geen antwoord gegeven op de vraag uit de titel. Er is meer onderzoek gedaan naar het antwoord op die vraag, maar kennelijk was dat nooit bevredigend want nu schijnen er toch weer wetenschappers geweest te zijn die zich hebben vastgebeten in deze prangende kwestie. Vliegen zouden niet graag op een strepenpatroon landen, denken de onderzoekers, die ook paarden een zebrapak hadden aangetrokken. Waarom hebben paarden dan geen strepen, vraag ik me dan af? Lees verder

De krochten van het afweersysteem doorzocht

B-cellen met antigeenreceptoren

B-cellen met verschillende specifieke antigeenreceptoren (afb: WikiMedia Commons)

Ik heb al vaker de loftrompet gestoken over dat geweldige afweersysteem van ons. Dat zit zo verduiveld listig in elkaar, maar, zoals vrijwel altijd, gaat ook dat prachtige systeem wel eens in de fout. Het schijnt dat ons afweersysteem nooit terdege is onderzocht en dat heeft vooral met de omvang te maken. Die klus zou miljarden malen groter zijn dan de ontsleuteling van het genoom: het menselijk vaccinproject. Onderzoekers van de Vanderbiltuniversiteit en het supercomputercentrum in San Diego hebben de handen ineen geslagen om deze gigantische noot te kraken. In het eerste deel van wat waarschijnlijk een boek met vel hoofdstukken zal worden hebben de onderzoekers zich gericht op een cruciaal onderdeel van de geweldige systeem: de genen die coderen voor het B-celreceptorrepertoire. Lees verder

Zeewormen en kwallen ‘leveren’ kankermedicijnen

De zeeworm Eulalia viridis heeft medische kwaliteiten

De zeeworm Eulalia viridis (afb: WikiMedia Commons)

Er zijn mensen die denken dat de natuur de middelen levert om ons te weren tegen vele zo niet alle kwalen en aandoeningen. Feit is dat er regelmatig verhalen opduiken over stofjes die in de natuur voorkomen en die effect blijken te hebben bij de bestrijding van ziektes. Russische onderzoekers hebben in de Troitsabaai in de Japanse Zee weekdieren hebben gevonden die stoffen produceren met een grote antitumor- en antimicrobiële activiteit. Lees verder

Onze darmflora in kaart gebracht

Poeptransplantaties

John Bienenstock (l) en Paul Forsythe denken met poeptransplantaties stress en depressies te kunnen bestrijden

Onze darmflora heeft op veel zaken invloed, zelfs op onze hersens, maar waar die nu precies uit bestaat schijnt nooit uitputtend te zijn onderzocht. Nu hebben onderzoekers eens beter in die smurrie gekeken en met behulp van DNA-materiaal daarin zo’n tweeduizend verschillende tot nu toe nog onbekende darmbewoners aangetroffen. Overigens is die darmflora van verschillende factoren afhankelijk, onder meer het voedselpatroon, en heeft niet overal en bij iedereen dezelfde samenstelling. Lees verder

Verdwijnen van insecten allesbehalve een zegen

Insecten eten

In grote delen van de wereld staan insecten gewoon op het menu

Een recent onderzoek heeft aannemelijk gemaakt dat niet alleen in dit deel van de wereld, maar overal het aantal insecten in razend tempo afneemt. Van die lieve bijtjes zien we het allang met lede ogen aan maar ook van ander ‘ongedierte’ verdwijnt zo’n 40% zo’n acht keer sneller dan zoogdieren, vogels en reptielen. Huisvliegen en kakkerlakken, onze eigen huisinsecten, doen het daarentegen prima. Lees verder