Dooi permafrost ontketent extreem broeikasgas lachgas

Meting lachgasuitstoot bij dooiend permafrost

Onderzoekers aan het werk in Fins Lapland (afb: Carolina Voigt)

Lachgas, distikstofoxide (N2O), wordt gebruikt als verdovings- maar ook als genotsmiddel. Lachgas is ook een heftig broeikasgas met een 300 keer hogere opwarmingspo-tentie dan kooldioxide. Door de aardopwarming dooien steeds grotere delen van de ooit ‘permanent’ bevroren bodem (permafrost). Daardoor schijnt niet alleen de (ook) broeikasgassen methaan en kooldioxide vrij te komen, maar ook lachgas. Volgens onderzoekers heeft dat verstrekkende gevolgen voor de aardopwarming. Lees verder

‘Kortlevende’ broeikasgassen hebben ‘lange armen’

Prognoses van de zeespiegelstijging

De uitersten van de zeespiegelstijging bij een temperatuurstijging van 2 en van 5°C. De plaatjes komen uit een andere studie. (afb: Jevrejeva et.al.)

Koolstofdioxide is het broeikasgas waar ons aller aandacht op gericht wordt, maar vlak de andere broeikasgassen als methaan, chloorfluorkool-waterstoffen (cfk’s) en fluor-koolwaterstoffen (hfk’s) niet uit. Volgens berekeningen van onderzoekers van het MIT in Cambridge (VS) en de Simon Fraser-universiteit kunnen die ‘kortlevende’ broeikasgassen, die maar enkele jaren in de atmosfeer verblijven, vele eeuwen voor veel narigheid zorgen zoals de zeespiegelstijging. Dat gebeurt ook als de mensheid er in zou slagen vanaf midden deze eeuw geen koolstofdioxide meer de atmosfeer in te blazen. Lees verder

Snelle stijging methaanuitstoot verrast onderzoekers

Methaan is een sterker broeikasgas dan koolstofdioxide

Methaanconcentraties in de atmosfeer zijn veel lager dan die van koolstofdioxide, maar methaan heeft een sterker broeikaseffect (afb: Wikpipedia)

Methaan warmt, verhoudings-gewijs, de aarde ruim twintig keer sterker op dan koolstofdioxide, maar de hoeveelheden methaan in de atmosfeer zijn stukken lager dan die van CO2. Bovendien zou methaan in de atmosfeer minder stabiel zijn dan koolstofdioxide.  Tot grote verbazing van onderzoekers lijkt de methaanuitstoot (pdf-bestand) de laatste tien jaar sterk te zijn gestegen. Over de oorzaak tasten ze in het duister. Lees verder

Waarom Charon een rode ‘pool’ heeft

Plutomaan Charon met rode kap

Plutomaan Charon met rode kap (afb: NASA)

De Plutomaan Charon is op zijn noordpool opvallend rood gekleurd. Met gegevens van de NASA-satelliet New Horizons is nu duidelijk geworden waar die kleur vandaan komt: van Pluto. Een winter van 100 jaar en enige energierijke straling zorgen er dat uit deze bestanddelen van de Pluto-atmosfeer rode organische polymere verbindingen ontstaan: tholines. Lees verder

Methaan in Poolzee zou niet in atmosfeer komen

Methaan ontsnapt aan oceanen

Methaan zou in de zomer onbelemmerd naar de atmosfeer kunnen ontsnappen, maar doet dat nauwelijks (afb: CAGE)

Niet eens zo vreselijk lang geleden, tenminste in mijn geheugen, werd er bekend dat de oceanen gigantische hoeveelheden vaste methaanhydraat bevatten, die veilig diep onder water zijn opgeborgen.  Methaan is een stevig broeikasgas en als dat in de atmosfeer komt dan hebben we een nog groter probleem met de klimaatverandering dan nu al voorzien wordt. Onderzoekers van, onder meer, het Noorse instituut voor luchtonderzoek bekeken in de zomer van 2014 250 methaanuitstootplaatsen op de bodem van de Poolzee. Daarvan kwam maar verrassend weinig terecht in de atmosfeer. Waarom is onduidelijk en ook of dat zo blijft.
Lees verder

Affakkelen aardgas onnodig met methanolproces

Affakkelen bij Shell Moerdijk

Affakkelen bij Shell Moerdijk (afb: Ferry Krauweel)

Ik heb het altijd hoogst belachelijk gevonden, maar nog steeds wordt bij oliewinning en -raffinage het meekomende aardgas afgefakkeld, verbrand. Volgens Jeroen van Bokhoven van de ETH in  Zürich is dat niet langer nodig als methaan, het belangrijkste bestanddeel van aardgas, direct wordt omgezet in het vloeibare methanol. Tot nu toe was dat geen praktische mogelijkheid, maar Van Bokhoven c.s. bedachten een oplossing. De truc is: verhoog de druk en het methaan wordt niet langer verspild. Nu nog de juiste katalysatoren voor de truc… Lees verder

Obama maakt zich druk om klimaat, maar laat Shell boren

Micro-organismen als klimaatbedervers

Micro-organismen in de dooiende permafrost poken het klimaat op

De Amerikaanse president Barrack Obama lijkt een nieuw speeltje te hebben: het klimaat. De laatste tijd spreekt hij regelmatig zijn zorgen uit over de toekomst van de aarde, maar In een vloeiende beweging heeft Shell van zijn regering toestemming gekregen om in het arctische gebied te boren naar olie- en gas. Rijm dat maar eens met elkaar. Lees verder

Micro-organismen poken aardklimaat op

Micro-organismen als klimaatbedervers

Micro-organismen in het dooiende permafrost poken het klimaat op

Zelfs de microscopisch kleine levende wereld helpt mee het aardklimaat op te poken. Tenminste, als het klopt wat Mette Svenning met haar medeonderzoekers van de Noorse universiteit in Tromsø hebben ontdekt. De stijgende temperatuur in het voormalige arctische en subarctische gebied wekt een forse populatie aan micro-organismen tot leven en die beestjes produceren, onder meer, methaan, een veel sterker (maar ook veel korter ‘levend’) broeikasgas dan kooldioxide. Dat is een even grote bedreiging van het aardklimaat als de totale ontbossing van de wereld, denken de Noorse onderzoekers. Lees verder

“Dooi permafrost gaat geleidelijk”

Permafrostgebieden rond de Noordpool

Permafrostgebieden rond de Noordpool

Het is niet erg waarschijnlijk dat door opwarming ontdooiende poolbodems in Alaska en Siberië in één klap zoveel broeikasgassen loslaten dat dat leidt tot een abrupte klimaatverandering, stellen onderzoekers van, onder meer, de universiteit van Utrecht in een artikel in Nature. Daarvoor zou de dooi te geleidelijk gaan en is het effect van de uitstoot van het broeikasgas methaan die in de permafrost ligt ‘verankerd’ de komende eeuw hoe dan ook veel kleiner dan de uitstoot van kooldioxide door de verbranding van fossiele brandstoffen. Het effect is echter verre van verwaarloosbaar, vindt hydroloog Han Dolman. Lees verder

Er lekt veel methaan uit zee-permafrost

De Karazee bij het Jamalschiereiland

De Karazee bij het Siberische schiereiland Jamal

Het Jamal-scheireiland in Siberië is de laatste tijd bekend geworden door de zinkgaten die, zoals bij die dingen te doen gebruikelijk, plotseling ontstaan in de permanent bervoren bodem (permafrost). Dat zou een gevolg (kunnen) zijn van de ontsnapping van methaan uit de bodem. Niet alleen uit de opwarmende bodem komt het heftige broeikasgas methaan vrij, maar ook via de zeebedding in de buurt van het schiereiland. Veel methaan zit nog opgesloten in en onder de permafrost, maar de aardtemperatuur stijgt. Volgens onderzoeker Alexei Portnov van de Noorse arctische universiteit UiT zou het effect van het dooien van de permafrost in de zeebedding in arctisch gebied wel eens groter kunnen zijn dan het opwarmen van de oceanen. Lees verder