Gat in ozonlaag kleinste sedert 1988

Het gat in de ozonlaag in september 2017

Het ozongat in september 2017. Rechts de dobsoneenheden in kleuren (afb: theozonehole.com)

Het gat in de ozonlaag boven de Zuidpool is sedert 1988 nog niet zo klein geweest, stelt de Amerikaanse ruimtevaartorga-nisatie NASA. Het gigantische gat bereikte dit jaar zijn maximum in september: 19,6 miljoen km2. Normaal wordt dat gat na midden-september, het eind van de Zuidpoolwinter, weer kleiner. Lees verder

De polinia, een gat in het (Pool)ijs, beïnvloedt het klimaat

Volgens de WikiPedia is dit zo'n wak (polinia)

Volgens de WikiPedia is dit zo’n wak (polinia) (afb: WikiMedia Commons)

De polinia (Russisch voor wak) bevindt zich op de Zuidpool. De ijsvrije plek zou invloed hebben op de temperatuur, de wind en de neerslag op aarde, stellen onderzoekers. Het fenomeen is geen gevolg van de klimaatverandering, maar kan die wel degelijk beïnvloeden. Lees verder

IJskap Zuidpool lijkt in rap tempo te smelten

Wegsmelten Zuidpoolijs

Het wegsmelten van het landijs op de Zuidpool. Linksboven als we geen broeikasgassen meer uitstoten, rechtsonder als we alle voorraden fossiele brandstoffen opstoken (afb: Ken Caldeira en Ricarda Winkelmann)

De Zuidpool maakt de jongste maanden enkele vreemde weerpatronen mee. Wetenschappers maken zich zorgen over de toekomst. De West-Antarctische ijskap wordt steeds onstabieler als gevolg van de klimaatverandering. In januari hebben wetenschappers ontdekt dat een groot deel van de massieve ijskap – zo’n 800 000 km2 – aan het smelten is. Dat is meer dan 25 keer de oppervlakte van België of twintig keer dat van Nederland. Lees verder

Zeeijsoppervlak op laagste peil ooit gemeten

Omvang Noordpoolijs in september 2016

De ijsomvang op de Noordpool in september 2016. De gele lijn geeft een gemiddelde minimum omvang aan tussen 1981 en 2010 (afb: NASA)

De kop (en vooral het ooit gemeten daarin) klinkt dramatisch, en dat is ie ook, maar we hebben het dan niet over heel lang terug. Het zeeijsoppervlak werd voor het eerst pas in de jaren  70 gemeten met behulp van satellieten. Toch denken onderzoekers dat dit zou kunnen betekenen dat we praten over het laagste niveau in duizenden jaren. Lees verder

Reusachtige ijsplaat Zuidpool dreigt af te scheuren

De Larsen-ijsplaat ten noorden van Antarctica

De Larsen-ijsplaat ten noorden van Antarctica (afb: Adrian Luckman)

Op de Zuidpool dreigt  een gigantische ijsplaat van 5000 km2 af te scheuren, zo meldt de Britse omroep BBC.  Door het in zee terechtkomen van het landijs die daar het gevolg van zou kunnen zijn, zou de zeespiegel wel met 10 cm kunnen doen stijgen, stellen sommige onderzoekers. Het gaat om het ijsveld Larsen C, de noordelijkste van de Zuidpool. De scheur in het ijsveld wordt al maanden angstvallig in de gaten gehouden. Eerder in 1995 (Larsen A) en 2002 (Larsen B) zijn ook al grote delen van het ijsveld afgebroken. Lees verder

Landen willen beschermd zeegebied bij de Zuidpool

Vostokstation op de Zuidpool

Het Russische Vostokstation op de Zuidpool

De Europese Unie en 24 andere landen hebben besloten een beschermd zeegebied in te stellen in de Rosszee bij Antartica. Het gaat om een gebied van 1,5 miljoen km2. Dat zijn de betrokken landen na jaren onderhandelen in Australische stad Hobart overeengekomen. In het grootste deel daarvan (1,12 miljoen km2) zal visserij verboden zijn. Milieuorganisaties zoals de Antartic Ocean Alliance noemden het besluit baanbrekend. Lees verder

IJsgeheugen Mont-Blanc wordt gestald op de Zuidpool

IJskernen van het Mont Blancmassief

Een ijskern opgeboord op 120 m diepte (afb: CNRS)

Met de aardopwarming en het verdwijnen van het ‘eeuwige’ sneeuw op de toppen van hoge bergen en gletsjers verdwijnt ook de geschiedenis die is opgeslagen in die ijslagen. Om dat voor te zijn wordt ijs van het Mont-Blancmassief verplaatst naar een bergplaats op de Zuidpool. De ‘verhuiswerkzaamheden’ zijn begonnen op 15 augustus. “In de komende decennia of misschien zelfs eeuwen, zal dat verijsde erfgoed van onschatbare waarde zijn voor wetenschappelijke vondsten of om de ontwikkeling van de omgeving te leren begrijpen. Ik ondersteun het project van harte”, zegt Jean Jouzel, vice-voorzitter van het internationale klimaatforum van 2002 tot 2015. Lees verder

Vermindering ijsmassa Zuidpool in beeld gebracht

Ontwikkeling ijsmassa Zuidpool

De ontwikkeling van de ijsmassa op de hele Zuidpool.

De ijsmassa op de Zuidpool is hier en daar tot 5 km dik, maar de laatste jaren heeft Antarctica, mede door de aardopwarming, veel ijs verloren. Onderzoekers van de TU van Dresden hebben dat verlies nu in beeld gebracht, waarop je kunt zien dat op sommige plaatsen het ijs zelfs aangroeide. De gemiddelde daling sedert 2002 is 100 000 000 000 ton per jaar. Op bijgaand plaatje zie je de ontwikkeling van heel Antartica. Lees verder

IJs op Groenland smelt al 100 jaar

Groenlandijs

Het ijs op Noordoost-Groenland

Het is tot nu toe erg lastig geweest om de hoeveelheid ijs te schatten die op Groenland jaarlijks smelt. De schattingen zijn gebaseerd op computermodellen. Nu hebben, onder meer, Deense klimaatonderzoekers schattingen gemaakt op basis van waarnemingen van de ijssmelt op Groenland. De resultaten moeten een duidelijker beeld scheppen van de bijdrage van de ijssmelt op Groenland aan de zeespiegelstijging. “Als we niet weten welke bronnen bijdragen aan de zeespiegelstijging, dan is het ook moeilijk die te voorspellen”, zegt onderzoeker Kristian Kjeldsen van de universiteit van Kopenhagen. Tussen 1900 en 2010 zou Groenland 9 miljard ton ijs hebben verloren (± 3,4 mrd ton).
Lees verder

Doemscenario’s Zuidpool ‘niet aannemelijk’

Amundsenzee

De Amundsenzee op de Zuidpool

Onderzoekers  rond Catherine Ritz van de universiteit van Grenoble (F) denken dat de bijdrage van smeltend ijs aan de zeepspiegelstijging deze eeuw beduidend zal zijn, maar ze verwachten niet dat de doemscenario’s zullen uitkomen. Zij komen uit bij een stijging van 10 cm in 2100 bij een matige tot hoge toename van broeikasgassen in de atmosfeer. Een stijging van 30 cm of meer geven ze een kans van een op de twintig. Let wel, we hebben het alleen over de bijdrage van de Zuidpool. De voorspellingen zouden stevig leunen op satellietwaarnemingen. Lees verder