Vierkant ijs

Vierkant ijs

Vierkant ijs, gevormd tussen twee grafeenlagen, ‘gekiekt’ met een transmissie-elektronmicroscoop. De donkere vlekken zijn zuurstofmoleculen, die de plaats van het watermolecuul markeren. Rechtsboven een vergroting (afb: univ.v.Ulm)

Water is een gekke stof. De chemische samenstelling is uiterst simpel: twee waterstofatomen en een zuurstofatoom. Toch heeft water een groot aantal vreemde eigenschappen. Zo is vast water lichter dan vloeibaar water, waar vaste stoffen meestal zwaarder zijn dan hun vloeibare vorm. Met behulp van grafeen hebben onderzoekers van, onder meer, de universiteit van Ulm (D) vierkant ijs gemaakt. Dat ontbrak er nog aan.
Lees verder

EP zegt kernfusieproject ITER de wacht aan

Iter

Het 42 ha grote bouwterrein nabij Cadarache 

De commissie Begrotingscontrole van het Europees Parlement weigert de rekeningen van 2013 van het kernfusieproject ITER goed te keuren. Ze spreekt van geldverspilling en verkeerd beleid. Volgens de Belgische Europarlementariër Bart Staes (Groen) zijn de stijgende kosten van ITER – in 2006 geraamd op 5,9 miljard euro, nu op 16 miljard – een overval op de Europese belastingbetalers en toekomstige generaties. “Behalve de buitensporige kosten is een groot bezwaar dat we niet eens met zekerheid kunnen zeggen of dit project ooit 1 kilowattuur elektriciteit zal produceren”, zegt Staes.
Lees verder

Olifanten hebben inderdaad een olifantengeheugen

Olifanten in de savanneOoit was er dat reclamespotje van een olifant die jaren na dato zijn menselijke belager terugbetaalde. Hoe het precies zat, ben ik vergeten. Olifanten kunnen dingen lang onthouden, is het volksgeloof, vandaar dat olifantengeheugen. Dat volksgeloof klopt inderdaad, hebben Amerikaanse onderzoekers vastgesteld. De dikhuiden waren in staat om nog jaren later drenkplaatsen in de savanne terug te vinden over afstanden tot 50 km. Lees verder

Watertekort in de wereld dreigt (niet)

waterkringloopVooralsnog lijken nog niet erg veel mensen zich er druk om te maken, maar met de nog steeds groeiende wereldbevolking dreigt er een water te ontstaan, water in voor de mens bruikbare vorm, wel te verstaan. Volgens onderzoek van de Amerikaanse Duke-universiteit zou dat tekort al in het midden van deze eeuw kunnen spelen. Daarbij hebben ze rekening gehouden met technische ontwikkelingen die worden uitgehaald door schaarste aan bruikbaar water. De onderzoekers denken echter dat de vindingrijkheid van de mens uitkomst zal bieden. Lees verder

In de kwantumwereld is oorzakelijkheid af te lezen

Oorzakelijkheid in de kwantummechanica

Vlnr de onderzoekers Robert Spekkens, midden Kevin Resch en rechts Katja Ried (foto: univ. van Waterloo)

Voorlopig hebben we het alleen nog maar over labwerk, maar kwantumme-chanica blijft verbazen (mij althans). Bij sommige waarnemingen in deze wereld is er sprake van dat oorzakelijkheid is af te lezen aan twee variabelen: of dat die twee een gemeenschappelijke oorzaak hebben of dat er een oorzaak/gevolg-effect is tussen beide, zo zouden onderzoekers van de universiteit van Waterloo (Can) hebben bewezen. Dat kun je onmogelijk doen in de klassieke natuurkunde.

Lees verder

‘Chemisch pincet’ is heel specifiek

Chemisch pincet

Het plaatje is bedoeld om te laten zien hoe een aptameer (een stukje DNA of RNA) het molecuul trombine oppakt en weer loslaat (afb: univ.v.Arizona)

Onderzoekers van de universiteit van Arizona hebben een methode ontwikkeld, waarbij, met behulp van een geleiachtige stof, moleculen bij ‘kop en kont’ worden gepakt en op de juiste plaats weer worden afgeleverd, je zou kunnen zeggen een chemische sorteermachine of beter gezegd scheikundige molecuulbezorging, die zijn/haar nut zou kunnen hebben in de (bio)chemische analyse.
Lees verder

Olifant dreigt uit te sterven

Olifantenbul

Een olifantenbul speurt onraad

Terwijl sommige geleerden steeds enthousiaster worden bij de gedachte aan de herintroductie van de mammoet, ziet het er naar uit dat zijn Afrikaanse ‘neef’ in het wild een steeds zeldzamere verschijning wordt. Grote ‘schuldige’ is de meedogenloze jacht op de slagtanden  van het grootste landdier op aarde. Op een natuurbeschermingsbijeenkomst in Botswana, de olifantentop, werd gesteld dat de olifant de komende jaren in het wild dreigt uit te sterven. Lees verder

Helpen zoetjes tegen kanker?

Carboanhydrase II

Carboanhydrase II, een van de 14 dienstige vormen. Het grijze bolletje moet een zinkion voorstellen (afb: Wiki Commons)

De kunstmatige zoetstof sacharine zou wel eens een rol kunnen gaan spelen ter bestrijding van agressieve kankers als het klopt wat onderzoekers van, onder meer, de universiteit van Florida rond  Rob McKenna hebben gevonden. McKenna presenteert zijn bevindingen op de 249ste bijeenkomst van de Amerikaanse vereniging van scheikundigen ACS.  Volgens dat onderzoek zouden de zoetjes wel eens het uitgangspunt kunnen zijn van nieuwe kankermedicijnen.
Lees verder

Geheugen mannen verslechtert eerder dan bij vrouwen

Geheugenverlies

Geheugen van vrouwen gaat trager achteruit dan bij mannen

Bij het ouder worden verslechtert het geheugen Mannen lijken daar eerder last van te hebben dan vrouwen, zo concluderen onderzoekers van de Amerikaanse Mayo-kliniek. De oestrogenen, geslachtshormonen van de vrouw, zouden de verslechtering vertragen.
Lees verder

Lignine mogelijk concurrent van bitumen in asfalt

De chemische structuur van lignine

De chemische structuur van lignine

Ted Slaghek, onderzoeker van TNO, denkt dat het plantenbestanddeel lignine  (houtstof) een waardige (deel)vervanger in asfalt zou kunnen zijn van bitumen. Bitumen is een aardolieproduct en dus niet vernieuwbaar of duurzaam, in tegenstelling tot lignine. Slaghek maakte de bevindingen van zijn onderzoek bekend op het 249ste congres van de Amerikaanse vereniging van scheikundigen ACS.

Lees verder