Nieuwe soorten ontstaan op ‘gezette’ tijden

Levensboom

De ‘levensboom’ van Temple spiraalt vanaf het begin van leven op aarde en beschrijft de levensduur van 50 000 soorten

Het lijkt er op dat de evolutie niet zozeer wordt gedreven door aanpassing aan de leefomstandigheden, maar eerder door ‘de klok’. Onderzoekers van de Amerikaanse Temple-universiteit hebben, stellen ze, de nauwkeurigste ‘levensboom’ berekend tot nu toe en daaruit zou blijken dat gemiddeld elke tweemiljoen jaar een nieuwe soort het levenslicht ziet. Lees verder

Stof uit klimpant zou ebola verslaan

Ebola-virus op een cel

Ebola-virussen op een cel

Chinese kruidendokters maken al tijden gebruik van de geneeskundige eigenschappen van de plant Stephania tetrandra (hàn fáng jǐ in het Chinees). Bij muizen blijkt de stof tetrandrine ebola te voorkomen. Tetrandrine werkt in op de calciumkanalen in het celmembraan, zo ontdekten Amerikaanse onderzoekers. Die schijnen een belangrijke rol te spelen bij de manier waarop het virus de cel binnenkomt via een zogeheten endosoom.
Lees verder

Misschien snappen we ooit iets van supergeleiding

Simulatie supergeleiding

Met laserlicht en koude atomen zijn onderzoekers er bijna in geslaagd een antiferromagnetische patroon van elektronen in een supergeleider te simuleren (afb: Nature)

Supergeleiding, het fenomeen waarbij de elektrische weerstand in de geleider nul is, is mooi maar vreselijk kwellend. Ooit begonnen in de koude krochten van Leiden bij zo’n paar graden boven het absolute nulpunt, kreeg supergeleiding een geweldige tik mee toen in de jaren 80 door IBM-onderzoekers Georg Bednorz en Alex Müller de hogetemperatuursupergeleiders werden ontdekt met 35 K tien graden hoger dan de eerder ontdekte supergeleider. Die hoge temperaturen zijn nu altijd nog maar een graad of 140 onder nul ( zo’n 135 K), maar het idee vatte post dat er op een dag materialen zouden zijn die supergeleiding bij kamertemperatuur vertonen. Groot obstakel is dat het hoe en waardoor van supergeleiding onbekend is. Het lijkt er nu op dat onderzoekers van, onder meer, de Rice-universiteit in Houston (VS) een tipje van die sluier hebben opgelicht door met koude atomen en laserlicht, een optische roostersimulatie, een magneetpatroon te creëren zoals dat in supergeleiders wordt waargenomen. Lees verder

“Wetenschappers hebben het gelukkig vaak mis”

Haruko Obokata van het RIKEN-instituut

Haruko Obokata was met haar STAP-cellen vorig jaar even een wereldster

Op 28 februari 1998 werd in het eerbiedwaardige blad the Lancet een artikel gepubliceerd, waarin een verband werd gemaakt tussen gedragsstoornissen en inentingen tegen kinderziektes als mazelen, rode hond en de bof. De kinderen zouden daardoor autistisch zijn geworden. Het ging slechts om twaalf kinderen en het artikel moest worden teruggenomen. Dit artikel van (hoofd)auteur Andrew Wakefield zou er de oorzaak van zijn geweest dat nogal wat mensen gekant zijn tegen inentingen, een weerzin die nu in Amerika weer de kop op steekt. Wakefield bleek het mis te hebben. Gelukkig maar, beweert het Amerikaanse (web)blad Wired, want de mogelijkheid dat wetenschappers het fout hebben toont de deugdelijkheid en betrouwbaarheid van het bouwwerk dat wetenschap heet. Dat is gebaseerd op een proces van reproductie en falsificatie met een groeiende kennis als resultaat. Lees verder

Schade kernreactoren België ernstiger dan gedacht

Kerncentrale bij Doel

Kerncentrale bij Doel, vlak bij Zeeuws-Vlaanderen.

De problemen met de kerncentrales in België zijn groter dan tot nu toe aangenomen. Er zouden duizenden scheurtjes zijn waargenomen, zo melden Electrabel en de toezichthouder FANC. De centrales, Doelen 3 en Tihange 2, zijn al maanden buiten bedrijf.  De scheuren zouden niet tijdens bedrijf maar al bij de bouw zijn ontstaan, ruim 30 jaar geleden. Lees verder

Ki-systeem Google uiterst behendig in computerspellen

Atari-spel BreakOut

Het Atari-spel Breakout uit de jaren 80 (afb: Science)

Onderzoekers van Google DeepMind, die zich bezighouden met kunstmatige intelligentie (ki) hebben een computersysteem in elkaar geknutseld dat uiterst bedreven zou zijn in enkele tientallen ouderwetse computerspelletjes van Atari zoals BreakoutIn veel gevallen scoorde de computer beter dan menselijke spelers, zonder het spel vooraf ‘gezien’ te hebben. De onderzoekers bouwden daarvoor een lerend systeem dat gebaseerd is op neurale netwerken en gebruik maakt van het zogeheten beloningsleren: DQN.
Lees verder

Strijd tegen dementie kan vroeg(er) beginnen

hersenfoto's dementie

 Röntgenopnames van gezonde hersens (links), hersens van mensen met een milde cognitieve achteruitgang (midden) enhersens van een dementiepatiënt

Met het vorderen der jaren gaan de lichamelijke en geestelijke vermogens van de mens (en het dier) achteruit. Met de ouderdom komen ook de ouderdomsziektes, waarvan dementie zeer waarschijnlijk wel de belangrijkste is (kanker niet meegerekend). Onderzoekers van het University College in Londen hebben in een grote metastudie bekeken hoe, wat heet, milde cognitieve achteruitgang is verbonden met dementie. Ze kwamen tot de conclusie dat suikerziekte de kans dat die achteruitgang ontaardt in dementie met 65% vergroot, mensen psychische problemen en een milde achteruitgang van de hersenfuncties zouden een twee keer grotere kans lopen dat die conditie uitmondt in dementie. Ook een gezond fruit- en groenterijk dieet zonder al te veel vlees en verzadigde vetten helpt dementie op afstand te houden Lees verder

Onderzoek Alzheimer kampt met geldgebrek

Tau-knopen

Niet iedereen met amyloide plaques en tau-knopen (foto) wordt ook dement

Er zou een nijpend gebrek aan geld zijn  voor het onderzoek op het gebied van de ziekte van Alzheimer. Dat stellen Christine Van Broeckhoven en Bart De Strooper in De Morgen. Ze roepen de overheid op om eindelijk te investeren in de ziekte van de toekomst. “Wil je Alzheimer genezen, dan moet je er onderzoek naar doen.” Lees verder

Effect cholesterolverlagers zou zijn overdreven

StatinesStatines worden gezien als effectief geneesmiddel tegen te hoge cholesterolwaarden, waardoor ze een grote bijdrage zouden hebben geleverd aan het voorkomen van hart- en vaatziektes. Volgens onderzoekers van de universiteit van Zuid-Florida is die reputatie niet terecht. Er zou handig gebruik (misbruik) gemaakt zijn van statistische trucs.
Lees verder