De doemdagklok is nog nooit zo dicht bij middernacht geweest

Doemdagklok 2026

Bulletinhoofdredacteur Alexandra Bell verplaats de minutenwijzer van de Doemdagklok (afb: thebullitin.org/Jamie Christiani)

De wetenschaps- en veiligheidsraad van de het Bulletin voor atoomweten-schappers is nog nooit zo dicht bij de wereldapoka lyps geweest. Het is nu 85 s voor middernacht. Die rampenklok is in 1947 voor het eerst ingesteld. Destijds werd de atoomdreiging als belangrijkste gevaar gezien, maar inmiddels hebben oorlogen en vooral de dreigende klimaatont-wrichting het stokje overgenomen. In 1947 werd de doemdagklok ingesteld op zeven voor middernacht. Vorig jaar was dat 89 seconden voor. Lees verder

Een programma maken: ki kan de was doen

Claude Code is een ki-systeem waarmee je kunt programmeren. Het is in mei gepresenteerd door Anthropic en schijnt al fiks gebruikt te worden. Daarmee kunnen ‘sukkels’ die geen enkele programmeertaal beheersen programma’s maken. Claude Code is overigens niet het enige programmeersysteem. Zo heb je ook Base44 en Cursor. Je moet daar wel voor betalen. Het schijnt dat e-krakers er al gebruik van maken. Maak je borst maar vast nat.

Bron: New York Times

“Redt de Wikipedia van de piraterij van de grote taalmodellen”

Dariusz Jemielniak

Dariusz Jemielniak (afb: WikiMedia Commons)

Wetenschappers hebben altijd wat neergekeken op de Wikipedia, de wereldwijde webencyclopedie die door zijn gebruikers wordt bijgehouden. Dat is volgens hoogleraar bedrijfskunde Dariusz Jemielniak in Nature niet terecht, want die ‘allemansencyclopedie’ doet niet of nauwelijks onder voor de alomgeprezen Encyclopaedia Britannica.
Nu dreigt er ontmanteling door praterij van grote taalmodellen op de in dat webboek opgeslagen kennis. Die grote taalmodellen met ChatGPT als bekendste lepelen de kennis uit de WikiPedia’s op zonder daar ooit een bijdrage aan geleverd te hebben en spuiten die weer uit zonder vermelding van de bron. Een ondergang dreigt, stelt Jemielniak. Hij roept de wetenschappers op de wereldwijd meest geraadpleegde encyclopedie te redden. Lees verder

Ki zou niet zoveel gegevens hoeven verstouwen om iets te kunnen

Nick Bronner

Mick Bronner (afb: Johns Hokinsuniv.)

Een van de oorzaken van de grote energiehonger (heb ik=as altijd begrepen) van kunstmatige intelligentie is dat het systeem past ‘geleerd’ wordt na het doorploegen van idioot veel gegevens. Volgens nieuw onderzoek zou dat helemaal niet nodig zijn. De onderzoekers ontwierpen ki-systemen die meer op biologische hersenen (zouden) lijken (of althans hoe wij mensen ons voorstellen dat onze hersens werken) en sommige modellen zouden een hersenachtige activiteit vertonen zonder enige ‘opleiding’. Dat zou een oplossing kunnen zijn voor de idiote energieverspilling die kleeft aan ki-systemen. Lees verder

Eindelijk: de driedimensionale chip

Subhasish Mitra van Stanford

Subhasish Mitra (afb: Stanforduniversiteit)

Onderzoekers hebben een nieuw soort driedimensionale computerchip gemaakt die geheugen- en computerelementen verticaal stapelt, waardoor afstand waarover gegevens worden verplaatst drastisch worden verkort en (daardoor) versneld. In tegenstelling tot traditionele platte ontwerpen vermijdt deze aanpak de files die ontstaan bij veeleisende toepassingen zoals kunstmatige intelligentie. Het prototype verslaat vergelijkbare chips al verschillende keren en toekomstige versies zullen naar verwachting van de onderzoekers nog veel beter worden. De 3d-chip zou geen nieuwe productietechnologie vereisen. De nieuwe technologie zal worden gepresenteerd op het IEEE-congres in januari 2026 Lees verder

“Ki wordt ons opgedrongen en dat is verontrustend”

De manier waarmee kunstmatige intelligentie ons door de techbedrijven door de strot duwen zou ons moeten verontrusten, schrijven drie digitale ontwerpers van academische huize in het Franse blad le Monde. Het zou volgens hen verboden moeten worden om standaard functionele kunstmatige intelligentie te gebruiken als er op het web vragen worden gesteld (zoals nu de praktijk is). Het drietal maakt zich vooral boos over de agressieve manier waarop die techbedrijven ons eerzame burgers die ki opdringen ten behoeve van hun bedrijfsresultaat. Lees verder

Hoe komt ki tot zijn uitkomsten? Maak ki begrijpbaar

Begrijpbare ki

Dit plaatje zou het idee van de begrijpbare ki moeten uitleggen (afb: Dahee Kwon et al./KAIST)

Het heeft er alle schijn van dat wij mensen ons steeds meer verlaten op kunstmatige intelligentie. Hoe ki-systemen tot hun conclusie komen is in vrijwel al die systemen volkomen duister: een zwarte doos dus. Als wij mensen nog enige ratio bezitten dan zou dat toch duidelijk moeten zijn. Welke waarde kun je hechten aan de ‘uitspraken’ van een zwarte doos. In Zuid-Korea  bij KAIST onderzoekersters een idee uitgewerkt voor beeldherkenning (GCC), maar wordt het niet eens tijd dat die beslislijnen in algoritmes ‘openbaar’ worden? Daarbij is een groot obstakel dat ki nu nog steeds het ‘slagveld’ is van grote techbedrijven. Lees verder

Google wil datacentra in de ruimte die draaien op zonne-energie

SuncatcherDe ki-gekte is alom. Een van de vele problemen met kunstmatige intelligentie is het enorme energieverbruik. Google heeft al aangekondigd om daarvoor duurzame of zelfs kernenergie te gaan gebruiken, maar lijkt nu ook op de ruimte te gokken waar satellieten annex datacentra gevoed door zonne-energie het werk van de aardse datacentra zouden moeten overnemen. Daar zitten wel wat haken en ogen aan zoals de druk bevlogen ruimte rond de aarde. Lees verder

Onderzoekers maken kunstmatige neuronen die net ‘echt’ lijken

diffusiememristor

Diffusiememristoren zouden de elektronische tegenhangers van  neuronen zijn, maar wel veel efficiënter en kleiner dan de huidige computertechniek (afb: Yang-lab/USC)

Onderzoekers van de universiteit van Zuid-Californië (USC) hebben kunstmatige neuronen gebouwd die echte hersenprocessen zouden kunnen nabootsen met behulp van memristors (geheugenweerstanden). Zoals bekend werken hersens veel efficiënter dan menselijke rekentuigen. Die technologie zou hersenachtige leersystemen mogelijk mogelijk kunnen maken (tenminste als we eindelijk zouden weten hoe onze hersens werken; as). Het zou kunstmatige intelligentie ‘menselijker’ kunnen maken, denken de USC-ers. Lees verder

‘Menselijke’ ki zou energieverbruik drastisch verminderen

Topografische zuinige kartering

Een idee van de ‘afslanking’ van topografische zuinige kartering (afb: Roman Bauer et al./Neurocomputing)

Hersengeïnspireerde kunstmatige intelligentie, die wel wat weg heeft van biologische neurale netwerken, zou het energieverbruik van ki 99% zuiniger en ook sneller kunnen maken, denken onderzoekers van de universiteit van Surrey, zonder de nauwkeurigheid geweld aan te doen. Lees verder