Medicijnpersberichten overdrijven vaker dan pers

Labmuis

In persberichten van onderzoeksinstituten wordt vaak net gedaan of dierproeven en proeven met mensen hetzelfde is.

Het is hier al vaker opgemerkt. Wees voorzichtig met persberichten, vooral als ze over medische onderwerpen gaan. En dat voorzicht is niet ten onrechte, zo blijkt uit onderzoek van de universiteit van Cardiff (Wales). Fabeltjes over geneesmiddelen en therapieën worden vaker door persberichten dan door journalisten de wereld ingestuurd.
Lees verder

Rus geeft Watson Nobelmedaille terug

NobelmedailleKennelijk had Nobelprijswinnaar James Watson geld nodig, want hij bood de fysieke blijk van de prijs te koop aan. Dat leverde hem zo’n € 3,7 miljoen op. Nu blijkt de koper een rijke Rus te zijn, Alitsjer Oesmanov.  Hij is van plan de Nobelmedaille aan Watson terug te geven en wil dat het geld wordt gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek. Lees verder

Bacteriestudies hebben vaak last van vervuiling

Vervuiling bacteriemonsters

In deze grafiek is duidelijk te zien (de kleuren geven verschillende typen bacteriën aan) dat er bij elke verdunning vervuiling optreedt. Zwart is de Salmonella-bacterie uit het oorspronkelijke monster. De proeven zijn in drie labs gedaan. Con is de samenstelling van het nulexperiment. Duidelijk is te zien dat die ‘lab-samenstelling’ gaandeweg gaat overheersen. (afb: BMC Biology)

Je kent ze ongetwijfeld wel, al die onderzoeken die melden dat die en die bacteriën in je microbioom (bacteriehuishouding) je die of die goede (of slechte) dingen ten deel laten vallen. Wantrouw ze, want het blijkt dat nogal wat bacteriestudies last hebben van vervuiling. De onderzoekers bevelen aan uiterste zorgvuldigheid te betrachten bij het gebruik van sequentietechnieken bij kleine hoeveelheden biomassa. De oplossing lijkt (mij) simpel: doe paralellel aan je experimenten een controleproef met een steriel monster. De vervuiling komt namelijk van de gebruikte extractiekits en reagentia en uit de labomgeving.
Lees verder

Seismologen Italië vrijgesproken van doodslag

aardbeving l'AquilaSoms lijkt Italië een heel vreemd land, zelfs als we die idioot Berlusconi wegdenken. In 2009 vond er in Italië in l’Aquila een aardbeving plaats, waar 309 doden vielen en veel schade viel te noteren. Italiaanse seismologen werden voor het gerecht gedaagd op beschuldiging van meervoudige doodslag. Huuh? Ja, was de redenering, als de seismologen op tijd hadden gewaarschuwd waren er minder of helemaal geen slachtoffers gevallen.  De zes wetenschappers werden veroordeeld, maar zijn nu in hoger beroep vrijgesproken. De straf van een overheidsvertegenwoordiger is teruggebracht tot twee jaar.  Lees verder

“Sterbladen verliezen terrein in de wetenschap”

Wetenschappelijke niet-sterren-tijdschriftenWetenschap is een vreemd bedrijf. Een groot deel van de wetenschap wordt gefinancierd met gemeenschapsgeld, maar de resultaten van dat onderzoek verschijnen in dure tijdschriften en op het web zijn die artikelen alleen maar tegen betaling (soms tientallen dollars per artikel) te lezen. Een rare constructie voor een tak van het menselijke bedrijf dat het moet hebben van onderlinge uitwisseling. Het schijnt dat slechts 1% van de wetenschappers verantwoordelijk is voor de meest geciteerde artikelen, maar die verschijnen ook nog eens in een handjevol sterbladen als Science en Nature. Het lijkt er op dat dat beeld aan het schuiven is. Volgens het onontkomelijke Google, die via Google Scholar ook een duit in het zakje doet, komen veelgeciteerde artikelen steeds vaker voor in minder prestigieuze wetenschappelijke tijdschriften. Lees verder

Spellen en weblabs in de strijd tegen fraude en fouten

EteRNA: spelen met RNA

Spelen met RNA, de gang van het ontwerpproces in EteRNA (afb: PNAS)

Volgens Adrien Treuille van de Carnegie Mellon-universiteit en Rhiju Das van de Stanford-universiteit (beide in de VS), kunnen massale  ‘weblabs’ met behulp van video-spellen fouten en fraude in de bioweten-schappen of zelfs de hele wetenschap zo veel mogelijk uitbannen. Aan die weblabs zouden dan vele niet-professionele onderzoekers kunnen deelnemen. Volgens het tweetal is die spelachtige benadering wetenschappelijk deugdelijker dat de gebruikelijke praktijk in de wetenschappen waarbij er eerst een mogelijke verklaring voor een verschijnsel wordt geopperd, waarna wetenschapper die hypothese proefondervindelijk probeert te bewijzen. Ze publiceerden hun bevindingen op de webpagina’s van het blad Trends in Biochemical Sciences (waar ik het niet kan vinden). Eerder dit jaar schreven ze een soortgelijk artikel over hun RNA-massaproject EteRNA. Lees verder

Vraagtekens bij deugdelijkheid klinische proeven

Shanil Ebrahim

Shanil Ebrahim (Stanford-universiteit)

De deugdelijkheid van medicijnen en behandelingswijzen moet in klinische proeven worden aangetoond. Die kunnen worden gewogen door evalueringen of heranalyses. Dat gebeurt erg weinig, maar die weinige die er zijn wijken nogal eens af van de oorspronkelijke studie, zo concludeerden onderzoekers van de Amerikaanse Stanford-universiteit, op basis van de analyses van onderzoekgegevens van evaluaties van klinische proeven. Ze wilden bekijken of een heranalyse van de oorspronkelijke gegevens van klinisch onderzoek effect had op het resultaat of de behandelingsaanbevelingen. Dat zou in 35% van de gevallen (het ging om 37 ‘heranalyses’) inderdaad het geval zijn. Opmerkelijk is dat die heranalyses maar in een klein aantal gevallen (5 van de 37) door onafhankelijke onderzoekers zijn gedaan. Lees verder

Taalgebruik verraadt fraude

Diederik Stapel

Diederik Stapel, de Liegende Hollander

Diederik Stapel, de Liegende Hollander, die  fraude in tientallen artikelen heeft toegegeven, zou zich onbedoeld in die artikelen verraden hebben door zijn taalgebruik. Onderzoekers van de Amerikaanse Coronell-universiteit constateerden na bestudering van zijn artikelen dat hij meer wetenschappelijke termen gebruikte om de methoden te beschrijven als hij knoeide met gegevens of die verzonnen had dan als hij echte resultaten beschreef. Volgens de onderzoekers waren ze zo in 70% van de gevallen in staat een juiste voorspelling te doen over de frauduleusheid van artikelen. De onderzoekers gaan nu meer artikelen van wetenschappelijke fraudeurs onderzoeken.  Lees verder

Watson leest even 70 000 artikelen

Scott Spangler, IBM

IBM-onderzoeker Scott Spangler laat zien dat Watson verbanden in kennis kan vinden (foto: IBM)

Mensen griezelen al eeuwen over het moment dat de machines en robots de macht overnemen. Op een paar ondergeschoven terreinen is dat al gebeurd. Machines kunnen al een tijdje beter schaken dan de beste menselijke schaker, moest grootmeester Genni Kasparov tot zijn eigen schande in 1997 toegeven. IBM heeft nu supercomputer Watson. Drie jaar geleden versloeg Watson mensen-van-vlees-en-bloed in het vraag-en-antwoordspelletje Jeopardy. Nu stelt IBM Watson, tegen betaling, beschikbaar als ‘ontdekkingsreiziger’  op het gebied van moleculaire biologie voor bedrijven en onderzoekorganisaties. Voorlopig is Watson nog vrij beperkt. Lees verder

Doorzichtige muis

Doorizchtige labmuis

Twee tot drie dagen na het inspuiten van een speciaal gel werden delen van de muis doorzichtig. Na 14 dagen was dat proces voltooid (C. hersens, B. nieren (pijl), hart, longen en darmen van de buik gezien, A. rugzicht). (foto: © Yang et al, Cell)

Het heeft iets van diermishandeling. Onderzoekers van het Amerikaanse onderzoeksinstituut CalTech hebben doorzichtige muizen ‘geproduceerd’. Eerder was dat gelukt bij embryo’s of bij hersens, maar nog nooit bij volwassen dieren, zo vertellen de onderzoekers trots. Het dier als ding, volslagen ondergeschikt aan de grillen en de wensen van de mens. Bij een doorzichtige muis hoef je niet allerlei trucs uit te halen om inwendige processen te kunnen volgen, is de overweging van de Amerikaanse geleerden geweest. Lees verder