Aarde komende jaren mogelijk al 1,5°C warmer

Aardopwarming 2014-2018

Aardopwarming tussen 2014 en 2018. De aardopwarming is het grootst in het Noordpoolgebied (afb: NASA)

De afgelopen vier jaar zijn volgens de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) de warmste sinds het begin van de metingen bijna 170 jaar geleden. Het afgelopen jaar is het op drie na warmste jaar ooit, meldde de organisatie woensdag in Genève. Zij bevestigde de bevindingen van NOAA, de Amerikaans weerkundige en oceanografische organisatie. Het Britse weerkundige instituut de Met Office stelt dat we midden in de warmste periode sedert 1850 verkeren. De komende vijf jaar zullen ook aan de warme kant zijn. Lees verder

Groot deel gletsjers Himalaya in 2100 verdwenen

Het Everestpanorama (afb: WikiMedia Commons)

De Khumbugletsjer nabij de Everest in Nepal is een van de langste ter wereld, maar zelfs die gigantische gletsjer zal aan macht moeten inboeten door de aardopwarming. Volgens recent onderzoek zal aan het eind van deze eeuw ten minste eenderde van de gletsjers in de Himalaya verdwenen zijn, zelfs als we de meest ambitieuze klimaatdoelstellingen halen, zo schrijft de New York Times. Als dat niet gebeurt dan kan de schade oplopen tot de verdwijning van tweederde van de gletsjers in dit hoogst gelegen deel der wereld. Lees verder

Golfstroom vertraagt minder dan gedacht

De golfstroom wordt steeds zwakker

De golfstroom (afb: WikiMedia Commons)

De Atlantische golfstroom vertraagt minder dan de afgelopen jaren werd gedacht, zo becijferden onderzoekers op basis van een waarneming van 21 maanden met een uitgebreid meetnetwerk. Die golfstroom zorgt er voor dat Noordwest-Europa en Noordoost-Amerika een aantal graden warmer is dan zonder. Als die golfstroom aanzienlijk verzwakt of wegvalt, dan zou het in dit deel van de wereld kouder kunnen worden, ondanks de aardopwarming. Lees verder

Meer doden na operatie dan door hiv, tb en malaria

Prostaatkankeroperatie

Een prostaatkankeroperatie in het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis met behulp van een operatierobot (foto: ANP)

Jaarlijks sterven over de hele wereld zo’n 4,2 miljoen mensen binnen 30 dagen na een operatie. Dat is meer dan door hiv, tuberculose en malaria bij elkaar. Ongeveer de helft van de 4,2 miljoen doden komt uit armere landen. In die landen worden veel mensen niet geopereerd waarbij dat wel zou moeten. Als die ook behandeld zouden worden dan verwachten de onderzoekers dat het aantal ‘operatiedoden’ zal stijgen naar ruim zesmiljoen. Aan hiv, tb en malaria zouden jaarlijks zo’n driemiljoen mensen overlijden. Lees verder

Nanodeeltjes kunnen uitzaaiing kanker bevorderen

Lekke bloedvaatjes in de hersens

Bloedvaten moeten enigszins ‘lel’ zijn om voedingsstoffen en afweercellen door te kunnen laten, maar te lek is nooit goed

Er worden allerlei manier verzonnen medicijnen daar af te leveren waar ze hun heilzame werk dienen te verrichten en ze niet nodeloos elders te verspillen. Daarbij worden vaak nanodeeltjes gebruikt als medicijndrager (of postbode). Die nanodeeltjes schijnen echter ook de uitzaaiing van kanker te kunnen bevorderen, doordat sommige nanodeeltjes de wanden van bloedvaten poreuzer maken. Dat is natuurlijk heel ongewenst als je nanodeeltjes gebruikt om kanker te bestrijden. Lees verder

Kleine ijstijd mede gevolg uitmoording bewoners Amerika (?)

Spanjaarden slachtten indianen af

‘Botsing’ der culturen leidde tot decimering inheemse bevolking van Amerika

Veel schilderijen uit de 16de en 17de eeuw zijn winterlandschappen. In die tijd was het aanmerkelijk kouder dan eerder en later in de geschiedenis, die dan ook de kleine ijstijd wordt genoemd. Onderzoekers van het universiteitscollege in Londen denken dat temperatuurverlaging (mede) het gevolg was van de decimering van de inheemse bevolking in Amerika door oorlogen en door de kolonialen geïntroduceerde ziektes, die dodelijk voor de inheemsen waren. Door die deels wrede ontvolking gedurende de 16de eeuw greep de natuur weer op grote schaal haar kans met als gevolg een daling van de kooldioxidespiegel in de atmosfeer met enkele promiljoen (ppm) met als gevolg een koudere aarde, is de redenering van die wetenschappers. Lees verder

Naar een chemie die draait op zonne-energie?

katdeeltje palladium absorbeert 99% opvallend licht

De lichtminnende katdeeltjes bestaan uit een laagje palladium (Pd), op een laagje tantaaloxide met daaronder en spiegeltje van zilver, goud of aluminium. Al die laagjes zijn maar enkele nm’s dik (afb: ACS)

De chemische industrie is een energievreter. 10% van het wereldenergie-verbruik gaat naar die sector, die ook verantwoordelijk is voor 12% van de industriële uitstoot van broeikasgassen. Onderzoekers in Australië hebben een fotokatalysator van het edelmetaal palladium gemaakt die 99% van invallend licht omzet in chemische energie om daarmee chemische reacties te faciliteren. Gloort de chemie die draait op zonlicht? Ook zou de vinding te gebruiken zijn in infraroodcamera’s en ontziltingsinstallaties (om maar wat te noemen). Lees verder

Kunnen gedachten worden omgezet in gesproken tekst?

Hersensignalen omgezet in tekst

Gedachten spreken (?)

Het begint een beetje eng te worden, vind ik. Al eerder is gebleken dat onderzoekers met behulp van het meten van hersenactiviteit een aardig beeld kunnen krijgen van de beelden die proefpersonen in hun hoofd hebben. Nu lijkt het er op dat onderzoekers weer een stukje verder zijn met het ‘uitlezen’ van de hersensignalen. Wetenschappers van de Columbia-universiteit (VS) namen de signalen waar die het gehoorcentrum ontvingen en slaagden er in die om te zetten in tekst. “We ondervonden dat mensen die klanken voor driekwart verstonden en konden herhalen en dat is veel beter dan tot nu toe behaald”, zegt onderzoeker Nima Mesgarani. Lees verder

Volwassen hersens zouden nauwelijks nieuwe cellen aanmaken

Het zeepaardje met daarin de getande winding

Hippocampus met daarin de getande winding (gyrus dentatus)

Het is zo langzamerhand een niet eindigend welles/nietes-spelletje. Na jaren te hebben gedacht dat we ons hele leven moesten doen met de hersencellen die we bij de geboorte hadden werd ontdekt dat dat niet helemaal zou kloppen. In bepaalde delen, met name de hippocampus (het zeepaardje), zouden ook tijdens ons volwassen leven nieuwe hersencellen worden aangemaakt. Nu komen onderzoekers rond neurobioloog José Manuel Garcia Verdugo van het Cavanillesinstituut weer tot de conclusie dat volwassen hersencellen nauwelijks nieuwe hersencellen aanmaken, zeg maar niet. Dat zal vast niet het laatste woord over dit onderwerp zijn. Lees verder

Mondbacterie mogelijk verantwoordelijk voor Alzheimer

Ontstoken tandvlees oorzaak Alzheimer?

Een opname van (ingekleurd) hersenweefsel van een Alzheimerpatiënt. Groen is een beta-amyloïdeklontering, de bacteriële gingipaines zijn rood (afb: Stephen Dominy)

Het is dat het verhaal van het respectabele blad Science komt anders zou je denken dat je de wetenschaps-rubriek van een of ander onbetrouwbaar nieuwsmedium leest: mondbacterie zou het risico op dementie kunnen vergroten. Ook hier moeten de onderzoekers erkennen dat ze niet weten of die bacterie en slecht tandvlees de oorzaak vormen of het gevolg zijn van de ziekte. Wel zijn de ziekteverwekkende bacteriën in de hersens van (overleden) Alzheimerpatiënten gevonden. Bij proeven met muisjes leken die ‘hersenbacterieën’ veranderingen in de hersens te veroorzaken die typisch zijn voor die ziekte. Lees verder