In 100 jaar tweederde visstand verdwenen

Walvishaai

Een walvishaai. Overbevissing is de laatste 100 jaar voor ten koste van de grotere vissen gegeaan.

De laatste 100 jaar is zo’n tweederde van de grotere vissen uit de oceanen en zeeën verdwenen, zo zou onderzoek van, onder meer, het Franse instituut IRD hebben uitgewezen. De achteruitgang zou ook nog eens steeds sneller gaan: meer dan de helft (54%) verdween de laatste 40 jaar (gerekend in biomassa). Veertig jaar geleden begon de mens op industriële wijze te vissen. Kleinere vissoorten als sardientjes en ansjovissen profiteren van die ontwikkeling. Lees verder

Zo handig dat internet-der-dingen…toch?

Internet-der-dingen

De koelkast bestelt melk bij Appie…

Het ziet er allemaal zo vrolijk uit, dat mooie kastje met beeldscherm aan je muur die je hele binnenklimaat in de gaten houdt. Vette kans is dat dat kastje onderdeel uitmaakt van het internet-der-dingen, internet waarbij niet mensen verbonden zijn of mensen met webkonterfeitsels als webwinkels, -stekken, -zoekmachines, maar machines met machines. Elektriciteitsmaatschappijen willen je graag aan de slimme meters. Ja hoor, internet-der-dingen. Het zal niet bij de slimme thermostaten stoppen. Koelkasten, cv’s, hele huizen, ze zullen aan elkaar geknoopt worden via internet. Zo handig. Lees verder

Nijmegenaren maken linksdraaiend aminozuur

Enantiomeerspecifieke reactie

Bij de reactie ontstaan zowel de links- als rechtsdraaiende variant (rood enblauw), maar door een proces dat Viedma-rijping is genoemd blijft alleen de linksdraaiende versie van het molecuul over (afb: Radboud-universiteit)

Bepaalde organische moleculen hebben eenzelfde chemische opbouw, maar hun ruimtelijke structuur is gespiegeld zoals onze linker- en rechterhand. Dat verschijnsel heet stereoisomerie of optische isomerie. Normaal gesproken worden met een synthese evenveel rechtsdraaiende als linksdraaiende moleculen gemaakt, maar in levende systemen zijn de stereoisomeren maar éénhandig. Zo zijn de aminozuren in ons lichaam allemaal linksdraaiend, de suikers en het DNA-molecuul rechtsdraaiend. Nijmeegse astrochemici rond René Steendam  hebben nu voor het eerst een methode in de praktijk gebracht om alleen linksdraaiende aminozuren te maken. Lees verder

Handdrogers zijn bacterieverspreiders

HanddrogerIk vind het rotdingen, die handdrogers die sommige kroegen en restaurants op het toilet hebben hangen. Die zijn zogenaamd hygiënisch en milieuvriendelijk, maar het blijken bacterieverspreiders te zijn, zo hebben onderzoekers van de universiteit van Leeds (GB) uitgevonden. Die handdrogers zijn stukken minder hygiënisch dan papieren handdoekjes. Lees verder

Een muis is geen mens maar is als model bruikbaar

Mensgenoom vergeleken met muisgenoom

De genen op chromosoom-1 van de mens met die in het muisgenoom. Die blijken verdeeld over verschillende chromosomen

Een muis is geen mens en toch worden muizen vaak als proefdier genomen als voorfase op de klinische proeven. De vraag is steeds of muisproeven een goede indicatie zijn voor de mens en nu heeft een grote groep onderzoekers (136) het functionele muizengenoom doorgespit en dat vergeleken met het menselijk erfgoed. Een belangrijk deel van de muizengenen komen bij mensen niet voor, maar een groot deel komt ook wel weer overeen. Dat zou op zijn minst moeten leiden tot enige voorzichtigheid aangaande de geldigheid van muisproeven voor mensen. “Lang is gedacht wat bij de muis ontdekt wordt dat dat waarschijnlijk ook zo is bij mensen”, zegt Bing Ren van de universiteit van Californië in San Diego, een van de 136. “Dat idee moet systematisch worden geëvalueerd en gewogen.”
Lees verder

Bacteriën beslissend voor bloed-hersenbarrière (?)

Bloed/hersen-barrière

Zonder een goede bloed-hersenbarrière komt de radioactieve verbinding (geel) de hersens binnen (links). Bij muizen met een solide barrière (midden) gebeurt dat niet. Na twee weken ‘poeppillen’ is de barrière gedicht (rechts) (foto:Miklós Tóth/Karolinkska-instituut)

Het lijkt er op dat onderzoek bij muizen aan het Zweedse Karolinska-instituut aannemelijk heeft gemaakt dat bacteriën een beslissende invloed hebben op de vorming van de bloed-hersenbarrière. Die barrière vrijwaart de hersens van microbiële indringers en ander ongerief. Het onderzoek zou kunnen helpen bij de bestrijding van multiple sclerose, waar een lekke barrière het proces van hersenachteruitgang in gang zou zetten. Lees verder

Bankcultuur bevoordeelt gesjoemel

BankenZie je nou wel, het is nu ook wetenschappelijk bewezen, zal (bijna) iedereen zeggen: de cultuur bij banken bevordert oneerlijkheid. Tenminste dat is de uitkomst van een onderzoek van wetenschappers van de universiteit van Zürich (Zwit). Ze blijken oneerlijker dan mensen in andere bedrijfstakken of dan studenten, denken de Zwitserse onderzoekers te weten.
Lees verder

Bestaat koude kernfusie dan toch?

Andrea Rossi en de koude kernfusie

Andrea Rossi (tweede van rechts) achter zijn wonderreactor vorig jaar november (foto: der Spiegel)

Begin jaren 80 lanceerde Geert Dijkhuis het idee om met behulp van kunstmatig opgewekte bolbliksems kernfusie teweeg te brengen. Zijn project Convectron bestaat nog steeds, maar zover ik weet heeft dat geen werkend systeem opgeleverd. Er zijn meer genieën die denken op een simpeler manier de fusie van atoomkernen tot stand te brengen dan zoals dat gaat gebeuren in proefreactor ITER, momenteel in aanbouw in het Franse Cadarache. In Italië schijnt Andrea Rossi iets ontdekt te hebben, maar de gevestigde fusiegeleerden zijn ervan overtuigd dat hij een charlatan is. Desalniettemin hebben sommige geleerden zich laten imponeren.
Lees verder

Batterij opgeladen door warmteverschil

'Warmteoplader'

De ‘warmteoplader’ van het MIT (afb: PNAS)

Je hebt de ‘ordinaire’ opladers die je in het stopcontact moet steken, je hebt zonneopladers, maar wellicht over een tijdje ook ‘warmteopladers’, opladers, of eigenlijk batterijen, die opgeladen worden door warmteverschillen. Onderzoekers aan het MIT in Cambridge (VS) hebben zo’n batterij ontwikkeld, alleen zijn de temperatuurswisselingen die nodig zijn om het ding op te laden nog wat aan de hoge kant (zo’n 40 graden).
Lees verder