Het wemelt van het leven diep onder de grond

Vel en verscheiden leven onder de grond

Er hoefde niet altijd geboord te worden om het ‘diepe leven’ te zoeken (afb: deepcarbon.net)

Niet alleen op de aardbodem bestaat leven, maar ook ver daaronder. Onderzoekers schatten dat al het onderaardse leven bij elkaar zo’n 15 tot 23 miljoen ton koolstof omvat. Zo’n 70% van alle bacteriën en archaea zouden een onderaards leven leiden. Lees verder

Huizen er beestjes in onze hersens?

Hebben de hersens een eigen microbiotoom?

Bacteriën in hersenweefsel. De donkere plek is de doorsnede van een bloedvat (afb: Roberts, Walker & Farmer)

Rosalinda Roberts van de universiteit van Alabama en medeonderzoeksters oogstten nogal wat opzien op de bijeenkomst vorig week van de Amerikaanse vereniging voor neurowetenschap met een haarscherpe foto van bacteriën in hersens. Die horen daar niet te komen. De onderzoeksters houden nog een slag om de arm. Het gaat tenslotte om een foto van hersens van een dode en het is niet helemaal uitgesloten dat die ‘beestjes’ daar daar door bevuiling van het monstermateriaal zijn terechtgekomen… Maar toch. Inmiddels wordt er al druk gespeculeerd wat dit zou kunnen betekenen voor het ontstaan van hersenziektes. Lees verder

Een bacterie als levend antibioticum

Bdellovibrio bacteriovorus als levend antibioticum

De Bdellovibrio bacteriovorus (onder) valt een bacterie aan (afb: Nature)

Door buitensporig gebruik van antibiotica, niet in de laatste plaats in de veehouderij, zijn steeds meer bacteriestammen ongevoelig voor antibiotica. Er is inmiddels een lichte paniek ontstaan in de geneeskunde. Er wordt gezocht naar alternatieven. Serge Mostowy van het Imperial College in Londen en medeonderzoekers hebben hun heil gezocht bij een bacterie: de bacterievretende Bdellovibrio bacteriovorus. Die kan de ziekmakende Shigella-bacterie wel opvreten, maar is dit een oplossing voor de antibioticaresistentie? Lees verder

Bionisch blad zet zonlicht om in brandstof

Daniel Nocera van het bionische blad

Daniel Nocera met echte planten (afb: Harvard)


Af en toe denk ik: dat heb ik toch al gelezen en een berichtje van gemaakt? Vaak is dat ook zo. Nu levert dit een berichtje op over een synthetisch blad dat allerlei chemicaliën produceert en een overlappende naam: Chong Liu. Liu werkte in dit onderzoek, onder meer, met Daniel Nocera van de Harvarduniversiteit samen. Ze maakten ook een systeem dat zonlicht gebruikt en samenwerkt met micro-organismen (waterstofetende bacteriën) die uiteindelijk de vloeibare brandstoffen produceren. Persoonlijk lijken me dit soort systemen met levende organismen problematisch, maar ik ben deskundig op geen enkel terrein en de onderzoekers zijn enthousiast (maar wat zegt dat?). Lees verder

Er zouden zo’n 1000 000 000 000 micro-organismen zijn

Geiser met gekleurde archaea (oerbacteriën)

Geiser met oranje gekleurde archaea (oerbacteriën) (afb: WIki Commons)

Het aantal op aarde levende micro-organismen zou wel eens een biljoen (duizendmiljard) kunnen bedragen, zo becijferden onderzoekers van de universiteit van Indiana (VS). Daarvan kennen we er maar bitter weinig: een honderdduizendste deel (tienmiljoen). Onderzoekers Jay Lennon en Kenneth Locey kwamen tot die schatting op basis van ‘doorsnedes’ van grote gegevensverzamelingen en van universele schaalwetten. Lees verder

Resistentie antibiotica MRSA te doorbreken

Grampositieve en -negatieve celwanden bacteriën

Er zijn grampositieve en gramnegatieve bacteriën. De S. aureus-bacterie is grampositief. WTA staat voor wandteichonzuur (afb: ChemBioCem)

Het probleem zit hem natuurlijk in het al te makkelijk voorschrijven en gebruiken van antibiotica, maar linksom of rechtsom, het blijkt dat steeds meer bacteriestammen geen last meer hebben van antibiotica. Hier en daar is al alarm geslagen. Nu schijnen onderzoekers van Merck Research in New Jersey (VS) een oplossing gevonden te hebben door antibiotica te combineren met tarocine A en tarocine B die de baan vrijmaken voor het antibioticum om zijn dodelijke werk af te maken bij de ‘ziekenhuisbacil’ MRSA (methiline- of multiresistente Staphylococcus aureus). Lees verder

Micro-organismen maken ‘biodiesel’ van kooldioxide

Rokende schoorstenen van staalfabrieken in Qian'an in Noord-China

Rokende schoorstenen van staalfabrieken in Qian’an in Noord-China (foto: dpa)

Het is zo simpel als wat. Er bestaat geen klimaatprobleem als je heel die uitbundige CO2-uitstoot gebruikt om brandstof van te maken. Dan is de kring gesloten. Onderzoekers van het MIT in Cambridge (VS) zouden er in zijn geslaagd een proces te ontwikkelen dat ‘soepeltjes’ van kooldioxide ‘biodiesel’ maakt. Daar heb je dan helemaal geen voedingsgewassen en kostbare landbouwgrond voor nodig (als het allemaal uitkomt). Vooralsnog gaat het om labproeven. Het proces zou twee keer zo veel kooldioxide binden als het produceert (vraag me niet hoe dat mogelijk is). De grote vraag is en blijft of het proces er energetisch uit kan. Lees verder

Beerdiertjes hebben eenzesde van genoom ‘geleend’

Beerdiertje

Een beerdiertje is een overlevingskunstenaar

Beerdiertjes zijn opmerkelijke beestjes. Ze kunnen zonder al te veel problemen leven onder de bizarste omstandigheden. Zo overleven ze ruimtereizen. Dat zouden ze vooral te danken hebben aan genen die ze van bacteriën hebben ‘geleend’, zo’n zesde van het hele beerdiertjesgenoom bleek onderzoekers. Nieuw onderzoek Georgios Koutsovoulos laat geen spaan van die conclusie heel. Hij kwam maar tot 2% vreemde genen bij dezelfde beerdiertjessoort, zo laat hij in een voorlopige samenvatting van de genanalyse weten. Lees verder

Wat hebben onbekende micro-organismen ons te bieden?

Shewanella oneidensis-bacteriën met elektriciteit geleidende eiwitdraden

Shewanella oneidensis -bacteriën met geleidende eiwitdraden. Die vormen een elektrisch circuit om te ‘ademhalen’ (afb: Science)

Microbioom is een term die zoiets als micro-organismehuishouding betekent. Darmflora komt in de buurt, maar dan mis je toch wat. Microbioom zou je natuurlijk ook voor de uitgebreide wereld van micro-organismen kunnen lezen, de micro-wereld. Daar weten we erg weinig van. Nou hebben zo’n 50 onderzoekers op dit terrein de handen ineen geslagen en een heus microbioomconsortium (UMIC) opgericht. Meteen vliegen er allerlei modieuze en nietzeggende termen in het rond als doorbraak, medicijnen, milieubeheer en duurzame energie. Want ja, de wereld van de micro-organismen leren kennen moet natuurlijk wel wat opleveren. Wetenschap ter bevrediging van nieuwsgierigheid is zo 20ste-eeuws… Lees verder

Eiwitlego voor biomoleculen

Biolego van gouddeeltjes en eiwitten

Biolego met gouddeeltjes en eiwtten (afb: univ.v.Freiburg)

Duitse onderzoekers hebben een soort legosysteem in elkaar geknutseld om met goud en eiwitten biomoleculen te construeren voor specifieke taken, aangeduid met het letterwoord PABNOA. Daarmee zijn gouddeeltjes en, ringvormige, eiwitten samen te bouwen tot structuren, waarbij de afstanden tussen de verschillende onderdelen nauwkeurig is vast te leggen. Het is de onderzoekers vooral te doen om plasmonische en optische toepassingen. Ook biomaterialen met magnetische eigenschappen zijn er mee te maken. Plasmonica is het vakgebied waarin de wisselwerking tussen elektromagnetische velden en (vrije) elektronen in metaal wordt bestudeerd.
Lees verder