Natalya Amirova (afb: NTNU)
Oplossen kunststofvervuiling vergt grote omslag
Beantwoorden
Vetzuren zouden leeftijdgebonden verlies zicht kunnen verminderen
Bij LMD sterven cellen in de gele vlek van het netvlies (macula) (afb: WikiMedia Commons)
Wetenschapsters van, onder meer, universiteit van Californië in Irvine (UCI) hebben mogelijk een manier gevonden om leeftijdsgebonden verlies gezichtsvermogen terug te draaien door zich te richten op het ELOVL2-‘verou-deringsgen’ en de door de concentraties aan essentiële vetzuren in het netvlies te herstellen. Hun experimen-ten met muisjes zouden hebben aangetoond dat specifieke meervoudig onverzadigde vetzuren, niet alleen docosahexaeenzuur (DHA), de visuele functie kunnen herstellen en zelfs tekenen van celveroudering kunnen terugdraaien. Lees verder
Kunstneuron werkt bij zeer lage spanning
De kunstneuron zou probleemloos kunnen communiceren met biologische cellen om wat dan ook te doen (afb: Jun Yao et al./Nature Communications)
Onderzoekers van UMass Amherst hebben kunstmatige neuronen ‘gebouwd’, aangestuurd door bacteriële eiwitnanodraden, die zouden functioneren als een echt hersencellen, maar wel met een extreem lage spanning. Dit zorgt voor een naadloze communicatie met biologische cellen en een drastisch verbeterd energierendement. Deze nieuwe aanpak zou de weg kunnen vrijmaken voor computers die net zo efficiënt werken als levende systemen en mogelijk zelfs rechtstreeks verbinding maken met biologisch weefsel.. Lees verder
Beta-amyloïde zou bij kanker afweersysteem versterken
Besim Ogretman (afb: MUSC)
Beta-amyloïde zou een negatieve rol spelen bij de ziekte van Alzheimer, maar bij kanker de afweerreactie juist versterken. Het eiwit versterkt de energieproductie van T-cellen, waardoor kanker effectiever kan worden bestrijden. Door de fumaraatspiegels te herstellen of gezonde mitochondriën te transplanteren, konden de onderzoekers verouderende afweercellen ‘verjongen’. Deze bevindingen zouden tot nieuwe behandelingen kunnen leiden die zich richten op zowel kanker als leeftijdsgerelateerde achteruitgang van de hersens, zeggen die dan heel optimistisch. Lees verder
Kunststofnanodeeltjes dringen in kweken diercellen binnen
Kringloopyoghurtbakjes? (afb: verpakkingsmanagement.nl)
Onderzoeksters van het onderzoeksinstituut voor biologie van landbouwhuisdieren (FBN) in Dummerstorf (D) en de universiteit van Udine (I) hebben de opname van nanodeeltjes van kunststoffen gevonden in celkweken van landbouwhuisdieren. De resultaten leveren bewijs voor mogelijke risico’s voor de diergezondheid, de vleesproductie en de voedselzekerheid van de mens. Overigens is het dan ook zeer waarschijnlijk dat die microscopisch kleine deeltjes zich ook in ons lichaam bevinden. Lees verder
Wij zouden gebaat zijn bij niet vijf maar zeven zintuigen
Nikolai Brilliantov (afb: skoltech.ru)
Nobelprijs scheikunde voor ontwikkeling organometaalsponzen
Winnaars Nobelprijs scheikunde 2025 (afb: nobelprize.org)
De Nobelprijs voor scheikunde is dit jaar toegekend aan Susumu Kitagawa, Richard Robson en Omar Yaghi voor de ontwikkeling van organometaalsponzen. Dat poreuze materiaal zou aanzienlijke mogelijkheden hebben op het gebied van zuiveringstecchnieken en duurzame energie. Zo zouden deze vaak met de afko MOF’s aangeduide stoffen kooldioxide uit de lucht kunnen halen, maar ook water peuren uit de atmosfeer boven woestijnen. Lees verder
Ontdekkers macroscopische kwantumtunneleffect krijgen Nobelprijs
Alfred Nobel (afb: WikiMedia Commons)
De Nobelprijs voor de natuurkunde gaat dit jaar naar een drietal wetenschappers voor de de ontdekking van het macroscopische kwantumtunneleffect en de kwantificering van energie in een elektrisch circuit. De gelukkigen zijn John Clarke (1942, VK) van de universiteit van Californië in Berkeley, Michel Devoret (1953, Frankrijk) verbonden aan de Yale-universiteit en aan de universiteit van Californië in Santa Barbara en John Martinis (1958, VS) van de universiteit van Californië in Santa Barbara. Opmerkelijk is dat dit werk al in de jaren ’80 werd gedaan. Lees verder
‘Energieoogsters’ maken ‘gehakt’ van Carnotrendement
Dit plaatje toont een vereenvoudigd diagram van de nieuwe energie-oogsttechniek met behulp van een TL-vloeistof. Dit zou slinkse, kwantummechanische wijze zijn om thermostatische grenzen te doorbreken en afvalwarmte met hoog rendement om te zetten in elektriciteit. (afb:: Wetenschapsinstituut Tokio)
Door gebruik te maken van kwantumtoe-standen die warmtevorming vermijden, kunnen energieoogsters traditionele thermodynamische grenzen zoals het Carnotrendement overtreffen, melden onderzoekers uit Japan. Ze ontwikkelden een nieuwe aanpak met behulp van een niet-thermische Tomonaga-Luttinger-vloeistof om restwarmte met een hoger rendement om te zetten in elektriciteit dan volgens heersende thermodynamische wetten mogelijk is. Lees verder
Nobelprijs voor geneeskunde naar onderzoek afweersysteem
De drie winnaars van de Nobelprijs geneeskunde 2025 (afb: nobelprize.org)
De Nobelprijs voor geneeskunde en fysiologie gaat dit jaar naar langlopend onderzoek van drie onderzoekersters dat gericht is/was op de ‘vangnetten’ van ons afweersysteem om ervoor te zorgen dat dat niet het kind met het badwater weggooit. Afweertolerantie wordt dat ook wel genoemd. De prijswinnaars zijn Mary Brunkow van het instituut voor systeembiologie in Seatlle, Fred Ramsdell van het bedrijf Sonoma Biotherapeutics in San Francisco en Shimon Sakaguchi van de universiteit van Osaka. Lees verder