In 20 jaar 606 000 doden door natuurrampen

Natuurrampen

Overstromingen en stormen per land van 1995 tot 2015 (© UNISDR)

Met 335 gebeurtenissen per jaar zou het aantal aan het extreem weer gelieerde natuurrampen gerekend in decennia toenemen, zo staat te lezen in een rapport van de Verenigde Naties. In de laatste twintig jaar zouden 606 000 mensen zijn gedood door rampen met een natuurlijke oorsprong, die voor 90% zouden zijn veroorzaakt door (extreem) weer.
Lees verder

Genenkaart toont weke plek van kanker

Overlevingsgenen

Elke kankersoort heeft een ander basispakket van overlevingsgenen (afb: Cell)

Er is een kaart gemaakt van genen die kankercellen in leven houden. Die genenkaart geeft enige houvast hoe ons erfgoed werkt en welke genen betrokken zijn bij ziektes als kanker. De onderzoekers van, onder meer, de universiteit van Toronto (Can) vonden zo’n 1580 genen die wezenlijk zijn voor de overleving van cellen, vijf keer meer dan tot nu toe werd aangenomen. Daar kwamen ze achter door alle genen, een kleine 20 000, stuk voor stuk weg te knippen in (menselijke) kankercellen. Daarmee wordt enig licht geworpen op de zwakke punten van kankercellen, hetgeen de basis zou kunnen vormen voor nieuwe behandelmethodes. Lees verder

Mislukte lancering bleek test voor relativiteitstheorie

Mislukte lancering Galileo-satellieten

De lancering van de twee Galileo-satellieten met de Sojoez-draagraket

Europa is bezig zijn eigen Galileo-navigatiesysteem op te zetten en het vorig jaar werden met behulp van een Sojoez-raket van de lanceerbasis in Frans Guyana Galileo 5 en 6 in hun baan om de aarde gebracht. Dat was althans de bedoeling, maar het ging mis en de twee satellieten belandden in een verkeerde baan. Vette pech. Als geluk bij een ongeluk bleek de mislukte lancering een goede test voor de algemene relativiteitstheorie van Albert Einstein en een nauwkeuriger test dan alle eerder gedane proeven. Lees verder

Beerdiertjes hebben eenzesde van genoom ‘geleend’

Beerdiertje

Een beerdiertje is een overlevingskunstenaar

Beerdiertjes zijn opmerkelijke beestjes. Ze kunnen zonder al te veel problemen leven onder de bizarste omstandigheden. Zo overleven ze ruimtereizen. Dat zouden ze vooral te danken hebben aan genen die ze van bacteriën hebben ‘geleend’, zo’n zesde van het hele beerdiertjesgenoom bleek onderzoekers. Nieuw onderzoek Georgios Koutsovoulos laat geen spaan van die conclusie heel. Hij kwam maar tot 2% vreemde genen bij dezelfde beerdiertjessoort, zo laat hij in een voorlopige samenvatting van de genanalyse weten. Lees verder

Weer (?) methode kanker vroegtijdig te ontdekken

Detectie kankercellen in bloedmonster

a) Rode bloedlichaampjes worden verwijderd en de gebiotineerde antilichamen (de Y’s) toegevoegd
b) Biotine met de aangehechte kankercellen hecht aan de microstructuur
c) De cellen kunnen afzonderlijk worden bestudeerd (afb: Nature/Jill Enders)

Onderzoekers van het KIT in Karlsruhe (D) en van het centrum voor nanotechnologie van de universiteit van Münster (D) schijnen een methode voor kankerdetectie ontwikkeld te hebben waarmee kankercellen in bloedmonsters in een vroegtijdig stadium kan worden ontdekt. We praten dan over 1 kankercel op 1 miljoen andere cellen. Er wordt al gewerkt aan een prototype voor gebruik in ziekenhuizen. Onlangs ontwikkelden Zweden ook al een methode voor kankerdetectie in het bloed. Lees verder

Zweden ‘baren’ elektrische roos

Elektrische roos uit Zweden

De elektrische roos

Onderzoekers van de universiteit van Linköping hebben een roos gekweekt voorzien vaninwendige analoge en digitale elektronische schakelingen. Daarbij maakten ze gebruik van het vatenstelsel van de planten. De onderzoekers rond Magnus Berggren denken dat hun onderzoek een bijdrage levert aan de ontwikkeling van organische elektronica en voor onderzoek in de plantkunde. Lees verder

Nederland scoort matig bij klimaatbeleid

logo klimaatconferentie ParijsIn vergelijking met andere landen scoort Nederland matig als het gaat om het nemen van voorzorgsmaatregelen met het oog op de klimaatveranderingen, zo stellen onderzoekers van, onder meer, de Wageningse landbouwuniversiteit. Die keken naar de maatregelen die tussen 2010 en 2014 zijn genomen om de kwetsbaarheid voor klimaatverandering te verkleinen. Landen als Portugal, Spanje, het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Noorwegen scoorden een maximale 19 punten, terwijl Nederland bleef steken op 15. De onderzoekers erkennen ook dat hun vergelijking niet feilloos is, al was het maar doordat verschillende landen verschillende definities hanteren. Lees verder

Doemscenario’s Zuidpool ‘niet aannemelijk’

Amundsenzee

De Amundsenzee op de Zuidpool

Onderzoekers  rond Catherine Ritz van de universiteit van Grenoble (F) denken dat de bijdrage van smeltend ijs aan de zeepspiegelstijging deze eeuw beduidend zal zijn, maar ze verwachten niet dat de doemscenario’s zullen uitkomen. Zij komen uit bij een stijging van 10 cm in 2100 bij een matige tot hoge toename van broeikasgassen in de atmosfeer. Een stijging van 30 cm of meer geven ze een kans van een op de twintig. Let wel, we hebben het alleen over de bijdrage van de Zuidpool. De voorspellingen zouden stevig leunen op satellietwaarnemingen. Lees verder

Feringa krijgt Solvayprijs voor molmotors

Ben Feringa (RUG)

Prijswinnaar Ben Feringa

Ben Feringa, hoogleraar organische chemie aan de Rijksuniversiteit Groningen, heeft deze week uit handen van Koningin Mathilde van België de Solvayprijs gewonnen. De prijs, waaraan een geldbedrag van € 300.000 is verbonden, is toegekend voor zijn baanbrekende onderzoek op het gebied van moleculaire motoren. “Ik ben hier heel blij mee”, zegt Feringa. “De prijs is bedoeld voor een persoon die een fundamentele bijdrage heeft geleverd aan de chemie. Als ze dat van je zeggen is dat natuurlijk zeer eervol, maar het is ook een grote erkenning voor mijn team en de vele tientallen vaak jonge onderzoekers die al die jaren in mijn laboratorium hebben gewerkt.”
Lees verder

Een duif als kankerspecialist

Rotsduif (Columbia livia)

Een rotsduif

Ik heb ze altijd een beetje domme beesten gevonden, duiven, maar ik vrees dat ik mijn mening moet herzien. Duiven blijken meesters te zijn in het herkennen kankerkenmerken op röntgenfoto’s. Ze presteerden na een ‘opleiding’ van een paar weken net zo goed als mensen in het herkennen van  kwaadaardige of goedaardige gezwellen op de foto’s, zo ondervonden Amerikaanse onderzoekers. De duif kan wel wat. Lees verder