Hoe groen is groen? Ook groene energie heeft mijnen nodig

Open mijnbouw

Voor winning van grondstoffen wordt een hoop vernield en vervuild. Op de foto een open mijn in Peru (Chuquicamata) (afb: WikiMedia Commons)

Laatst las ik in NRC Handelsblad een nogal ongegeneerde advertentie van een Duitse autofabrikant die aangaf in 2021 klimaatneutraal te zijn (althans te produceren). Dat lijkt me het resultaat van een knap stukje rekenwerk, want elke auto die die fabrikant bouwt is een aanslag op het klimaat en de grondstofvoorraden (en het milieu). We moeten verduurzamen, maar ook zogenaamd duurzame technieken kunnen niet zonder grondstoffen. Die zijn niet alleen eindig voorradig, maar winning daarvan is in feite een geweldige aanslag op de ‘gezondheid’ van de aarde. Onderzoeksters van, onder meer, de universiteit van Barcelona hebben in kaart gebracht wat de extra behoeften aan grondstoffen voor duurzame energie ons gaan kosten (en dan heb ik het niet over geld). Lees verder

Hoe groen zijn lithiumbatterijen?

Ondergrondse energieopslag

Ondergrondse energieoslag (afb.: Der Spiegel)

Met het oog op het tegengaan van een gevaarlijke aardopwarming moet onze energievoorziening geëlektrificeerd worden. We moeten daarbij af van het verbranden van fossiele brandstoffen, zoals nu  nog gemeengoed is. Aangezien hernieuwbare energiebronnen als zonne- en windenergie niet ‘leveren’ op momenten dat de energie gevraagd wordt is tussentijdse opslag van energie nodig. Ook het gemotoriseerd zou geëlektrificeerd moeten worden (alhoewel het veel effectiever zou zijn als auto’s voor personenvervoer zouden verbieden). Batterijen wijken dan onvermijdelijk, maar de grote vraag is natuurlijk hoe klimaat- en milieuvriendelijk batterijen/accu’s zijn. Lees verder

De personenauto is materiaalverspilling (en veel meer ellende…)

Materiaalterugwinning

Terugwinning van veel elementen is bedroevend laag (afb: UNEP-rapport)

De auto, het zij nog meer eens gezegd, is in vele opzichten een wanproduct. Toch wordt er maar zelden gekeken naar de lange lijst van negatieve eigenschappen van de heilige koe (en zeker niet door politici) . Een van die vele negatieve eigenschappen is de materiaalverspilling die de personenauto veroorzaakt en de energieverspilling die daarmee gepaard gaat (zowel met de productie van de materialen als het in beweging houden van dat overmatig zware vervoermiddel). Een auto is gemiddeld zo’n 1100 kg zwaar en die kilo’s worden gebruikt om gemiddeld iets meer dan een mens te vervoeren (zeg 80 kg organisch materiaal). Op de wereld rijden zo’n 1,4 miljard auto’s rond. Tel uit je winst. Lees verder

Mobiel ‘verslindt’ zeldzame grondstoffen

Mobiele tefoon vreet metaalerts

iPhone 4S uit 2011: voor elk toestel moest 10 tot 15 kg metaalerts gedolven worden (afb: Apple)

Om een iPhone 4S te maken, een model uit 2011, moest zo’n 15 kg aan minerale ertsen gewonnen worden, zo blijkt uit een onderzoek van de universiteit van Plymouth. We praten dan over edelmetalen en metalen als ijzer en koper maar ook over zeldzame aarden. Lees verder

Rechtbank Brazilië blokkeert (voorlopig) mijnbouwplan Amazone

Braziliaans president Michel Temer

Braziliaans president Michel Temer (afb: WikiMedia Commons)

Een Braziliaanse rechtbank heeft een regeringsbesluit geblokkeerd om een stuk van het Amazonegebied groter dan Nederland (46 000 km2) op te offeren aan een mijnbouwproject.  Het betreft een ‘beschermd’ deel van het Amazonegebied. De regering schijnt het besluit te hebben aangepast, zodat leefgebied van de inlandse bevolking zou zijn ‘vrijgesteld’. Lees verder

Binnenkort mijnbouw op de maan (?)

Een maanlander van Moon Express

De mens laat een spoor van vernieling na. Mijnbouw is daar een goed slecht voorbeeld van. Nu schijnt het dat de mens, of althans een aantal vertegenwoordigers van die soort, het gemunt hebben op de rijkdommen van de maan. Met behulp van robots wil Moon Express uit Florida gaan zoeken naar waardevolle materialen op onze trabant. Dat heeft 45 miljoen dollar bij elkaar geschooid voor drie expedities die moeten uitmonden in heuse maanmijnbouw. Dat zou al in 2020 het geval kunnen zijn. Lees verder

Eens raken grondstoffen op en dan?

Salim Ali: we stevenen op een grondstofdebakel af

Salim Ali (univ. van Delaware)

We communiceren ons suf en hebben niet in de gaten dat dat een hoge prijs heeft. Ik heb het dan niet over de verarming van de intermenselijke verhoudingen (daar valt ook wel wat over te zeggen), maar over het uitputten van de voor al die communicatie noodzakelijke grondstoffen. Of meer nog, we hebben het over veel moderne technologie: van computer en zonnecellen, via telefoon tot elektrische auto. Onderzoekers rond Salim Ali van de universiteit van Delaware (VS) waarschuwen dat die wezenlijke grondstoffen voor die producten snel krap kunnen worden. Lees verder

Ondergronds ‘stuwmeer’ voor energieopslag haalbaar

Ondergrondse energieopslag

Ondergrondse energieoslag (afb.: Der Spiegel)

Energie maken met behulp van duurzame opwekkingsvormen is heel mooi en nastrevenswaard, maar een grote makke van de meeste bruikbare vormen van duurzame energie (wind en zon) is de energieopslag. Zon en wind produceren alleen energie als er zon is en wind waait en de grillen van de natuur hoeven niet synchroon te lopen met de energiebehoeften van de mens. Opslaan dus, maar hoe? Je kunt natuurlijk, als je over bergen beschikt, water oppompen in een stuwmeer en die aldus opgeslagen energie gebruiken als je die nodig hebt. Maar het aanleggen van zulke stuwmeren is, zeker in het druk bevolkte Europa niet geheel zonder zorgen. Duitse onderzoekers van het Energieonderzoekscentrum Neder-Saksen hebben de oplossing: leg die stuwmeren dan ondergronds aan in, bijvoorbeeld, uitgediende mijnen. Voorlopig onderzoek leert dat dat geen mal idee is. Lees verder