Vorming hersenschors blijkt zeer subtiel proces

Hersenontwikkeling

De ontwikkeling van hersencellen in beeld gebracht. Uit de voorlopercellen (roze) ontstaan dochtercellen (turkoois) (afb: UNIGE/ Laboratoire Jabaudon))


Onze hersens (maar ook die van dieren) blijven ons verwonderen. Dat komt voor een belangrijk deel omdat we er erg weinig van weten. Ons brein, bijvoorbeeld, bestaat uit verschillende celtypen, maar hoe die zich ontwikkelen uit (uiteindelijk) embryonale stamcellen is niet bekend.  Nu denken onderzoekers te weten hoe de hersenschors zich bij muisjes ontwikkelt. Lees verder

Veroorzaakt luchtvervuiling dementie?

Luchtvervuiling (fijn stof, stikstofoxiden) en verkeerHet is al langer duidelijk dat er een verband bestaat tussen dementie en luchtvervuiling, maar het lijkt er steeds meer op dat dementie ook daadwerkelijk kan worden veroorzaakt door luchtvervuiling. Dan hebben we het over de deeltjes en gassen die in de lucht terecht komen door energieopwekking met fossiele brandstoffen, door bosbranden, verkeer en nog zo wat vervuilingsbronnen. Lees verder

Uitzicht op geneesmiddel voor Huntington (?)

Hersens van een HuntingtonpatiëntDe ziekte van Huntington tast de hersenen aan als gevolg van misvorming van het eiwit huntingtine. Tot nu toe bestaat er geen geneesmiddel voor die ziekte. Onderzoekers van, onder meer, de universiteit van Brits Columbia (Can) hebben een medicijn beproefd op veiligheid en werkzaamheid. Het lijkt er op dat middel (ONIS-HTTRX of ook RO7234292) het verkeerde huningtine opruimt zonder vervelende bijwerkingen. Lees verder

Het lijkt op Alzheimer maar is het niet: LATE

Misvormd TDP-43 bron van aparte vorm van dementie

De structuur van het eiwit TDP-43 (afb: WikiMedia Commons)

Vaak worden de ziekte van Alzheimer over een kam geschoren, maar hoewel Alzheimer de meest voorkomende vorm van dementie is is dementie niet identiek met Alzheimer. En ook Alzheimer blijkt niet altijd Alzheimer te zijn zoals onderzoekers van, onder meer, het medisch centrum van de Rush-universiteit in Chicago ontdekten. Lees verder

Hersensignalen omgezet in (redelijk) verstaanbare taal

Signalen spraakcentrum omgezet in gesproken taal

Signalen uit de hersens werden eerst omgezet in bewegingen van het spraakorgaan (afb: UCSF)

Het schijnt dat onderzoekers in Amerika rond Gopala Anumanchipalli van de universiteit van Californië in San Francisco een manier hebben gevonden om signalen van het spraakcentrum in de hersens om te zetten in verstaanbare taal. Dat gaat dan in twee stappen: eerste worden de signalen die mond, gehemelte en keel aansturen geregistreerd waarmee een virtueel spreekorgaan wordt ‘bediend’; daaruit destilleert een tweede algoritme het bijbehorende geluid. Dat systeem zou een beter resultaat opleveren dan de pogingen die tot nu toe gedaan zijn, vinden de onderzoekers zelf. Lees verder

Stof gevonden die schade aan myeline herstelt

Hersencel

De uitloper (dendriet) zorgt voor het elektrische contact met andere zenuwcellen (afb: Wikicommons)

Myeline is een stof die de beschermende laag vormt rond zenuwcellen die voorkomt dat ze ‘kortsluiting’ maken. Bij multiple sclerose (MS) wordt die myeline aangetast en vooralsnog bestaat er geen medicijn tegen die ziekte. Nu zouden onderzoekers van de universiteit van Oregon (VS) stof (sobetirome genoemd) hebben gevonden die schade aan de myelinelaag herstelt, bij muisjes, althans. Lees verder

Gereanimeerde hersens

Tien uur na de dood vertonen hersencellen nauwelijks nog activiteit (links), terwijl in ‘gereanimeerde’ hersens volop leven is bij neuronen (groen) en ondersteunende cellen (rood) (afb: Yale)

Vier uur nadat varkens geslacht waren om te worden opgepeuzeld, konden onderzoekers cellen uit de hersens van die varkens weer tot ‘leven’ wekken met een systeem dat BrainEx is genoemd. Dat voorzag het varkensorgaan van voedingsstoffen, zuurstof en chemicaliën om ervoor te zorgen dat de hersencellen niet langer vuurden. Ze konden die gereanimeerde hersencellen 36 uur in leven houden. Is de dood niet langer absoluut? Lees verder

Nieuwe microscooptechniek ‘duikt’ diep in de hersens

Hersenactiviteit ook van dieper gelegen hersendelen te meten

Met de nieuwe techniek kan ook de activiteit van hersencellen in dieper gelegen hersendelen direct worden gemeten (afb: Cell)

We doen wel heel geleerd over technieken om de hersens mee te bestuderen, maar in wezen kunnen we toch alleen maar goed volgen wat er aan het oppervlak gebeurt, in de hersenschors, en dan ook maar globaal. Dat is ook geen sinecure, want onze hersens bestaan uit miljarden, bewegende cellen. Met de verbeterde microscooptechniek (3p) die de onderzoekers van de Rockefelleruniversiteit hebben ontwikkeld zouden een onderzoekers een diepere ‘duik’ in ons brein kunnen maken. Lees verder

Ratten leven ook mee met soortgeboten (lijkt het)

Ook ratten hebben spiegelneuronen

Ratten schijnen ook spiegelneuronen te hebben (wil dit plaatje zeggen) (afb: Christian Keysers)

Waarom hebben we medelijden of krimpen we ineen als iemand anders zich in zijnhaar vingers snijdt? Dat zou aan onze spiegelneuronen liggen. Dat is geen menselijk voorrecht. Ook ratten blijken spiegelneuronen te hebben. Als die pijnreacties bij soortgenoten zien worden dezelfde hersencellen als bij mensen geactiveerd. Ratten lijken dus met hun soortgenoten mee te kunnen voelen. Lees verder

Onze hersens in de ‘wolk’?

De geheugenstimulator

Die directe hersen/’wolk’-verbinding gaat verder dan deze simpele geheugenchip geïmplanteerd in de hersens. Letterlijk en figuurlijk

Een draadloze verbinding tussen nanorobotjes in onze hersens en elektronica zal er binnen enkele decennia toe leiden dat onze hersens kunnen worden verbonden met internet, zo verwachten onderzoekers die nadenken over de toekomst van de hersenwetenschap. Een internet-van-gedachten is in de maak, al fantaseren de futuristische onderzoekers daarbij wel al te veel idylle… Lees verder