In een groot deel van de Oostzee, gesproken wordt over 60 000 km2, zit weinig of geen zuurstof. Deze ‘doodszone’, ook vissen hebben zuurstof nodig om te overleven, zou de laatste jaren drastisch zijn toegenomen. Belangrijkste oorzaak is de lozing van organische stoffen door, onder meer, de landbouw, die zuurstof verbruiken bij de afbraak, maar ook de aardopwarming zou er schuldig aan zijn. Volgens de Zweeds/Deense onderzoeksgroep is dit het grootste door de mens veroorzaakte zuurstofarme zeegebied in de wereld. Lees verder
Elektronspins te sturen met licht

Het plaatje toont de karakteristieke spintextuur (pijltjes) in een topologische isolator (onder) en hoe dat is in circulair gepolariseerd licht of erdoor gemanipuleerd (midden).
Zogeheten topologische isolatoren, materialen die maar deels isolerend zijn, worden heel belangrijk geacht voor de ontwikkeling van elektronische componenten. Onderzoekers van het Helmholtz-centrum in Berlijn hebben ontdekt hoe je met licht de eigenschappen van de elektronen in deze materialen kunt veranderen. Interessant voor toepassingen om licht in elektrische stroom om te zetten of vice versa zoals in de spintronica. Lees verder
Mars, de kale rode planeet
Klimaatverandering: “Het ergste moet nog komen”
Het internationale klimaatforum IPCC stelt in een nieuw vandaag in Tokio gepresenteerd rapport, dat de huidige stand van zaken op het gebied van klimaatverandering weergeeft, dat het ijs op de Noordpool snel verdwijnt, de watervoorziening onder druk komt te staan, hittegolven en hevige regens steeds vaker voorkomen, de koraalriffen sterven en maakt melding van nog meer ongerief. Toch, denken de IPCC-wetenschappers, dat het ergste nog moet komen. Lees verder
Er valt meer uit vingerafdruk te halen
Vingerafdrukken zijn al heel lang in gebruik om personen met daden te verbinden. Vooral de politie is een grootgebruiker. Volgens Simona Francese van de Sheffield Hallam-universiteit is er veel meer met vingerafdrukken te doen dan nu wordt gedaan. Als je geen vingerafdruk van iemand in je bestand hebt, dan is die vrij waardeloos. Wat zit er bijvoorbeeld in die kleine voren tussen de afdrukken? Daarmee kan een massaspectrometer mee aan de slag. Lees verder
Rookverbod heeft snel positief effect
Binnen het jaar nadat een rookverbod van kracht is geworden, gaat het aantal vroeggeboorten en ziekenhuis-opnames voor kinderastma met 10% omlaag. Een rookverbod heeft duidelijk effect op kinderen. Dat blijkt uit onderzoek van, onder meer, Bianca Cox van de Universiteit Hasselt en Tim Nawrot van de Universiteit Hasselt en de KU Leuven. De onderzoekers combineerden gegevens samen van 2,5 miljoen geboorten en een kwart miljoen kinderen met astmatische problemen van elf onderzoeken van de jongste vijf jaar in Europa en de VS. Lees verder
Het ijs trekt zich terug op Zuidpool
Noormannen bleken slimme navigeerders
De Noormannen hadden geen kompas. Dat betekent dat ze op zicht moesten varen of op de zon en de sterren. Op zicht betekent dat je de kust niet uit het oog mag verliezen en de zon schijnt ook niet altijd. Een aantal jaren geleden dook er dingetje op dat een hulpmiddel voor die stoere zeevaarders was, de zonnesteen. Daarmee konden ze ook de zon ‘zien’ als die achter de wolken was verdwenen. Die zonnesteen bestaat uit kalkspaat (calciet) of eigenlijk de zeer zuiver vorm dubbelspaat. Volgens Balázs Bernáth van de Eötvös-universiteit in Boedapest (Hon) beschikten de Vikingen ook over een ‘schemerbord’, dat als een soort kompas zou hebben gediend bij schemering en bewolkte lucht. Het bleek met dat bord goed mogelijk de richting te bepalen, ook al was de zon al onder of achter de wolken verdwenen, eventueel samen met de zonnesteen. Lees verder
Verzadigde vetzuren zouden niet ongezond zijn
Als je het over voeding hebt dan lijkt het wel of je over mode praat. Wat vandaag slecht is voor lijf en bloedvaten zou morgen wel eens heel gezond kunnen zijn en omgekeerd. Als er iets erg slecht voor je gezondheid was, dan waren dat wel verzadigde vetzuren. Klopt niks van, beweerde de Franse voedingsdeskundige en biochemicus Philippe Legrand van de universiteit van Rennes (F) op een Frans gynaecologencongres. Die zouden snel weer moeten worden toegevoegd aan babymelk, vindt hij. Plus het meervoudig onverzadigde verzuur DHA. Lees verder
Een bacterie met een gouddraadje
Je fröbelt wat met materialen en beestjes en dat knutselwerk levert je misschien iets op. Daar lijkt het een beetje op wat de mannen en vrouwen van het befaamde MIT in het Amerikaanse Cambridge hebben gedaan. Bacteriën met gouddraden, bijvoorbeeld of biofilms als elektronische circuits. “Ons idee is om levende en niet leven systemen samen te brengen”, zegt MIT-onderzoeker Timothy Lu. “Dat is een interessante manier om over materialen na te denken, heel verschillend van wat mensen nu doen.” Het slachtoffer is de E. coli. Misschien helpen die beestjes zelfassemblerende systemen in elkaar te zetten. Lees verder




