Europese onderzoeksfinanciers eisen openheid publicaties

Geplaatst op door
Beantwoorden
Marc Schiltz van Science Europe

Marc Schiltz van Science Europe

Elf Europese wetenschapsfinan-cieringsfondsen waaronder de Nederlandse NWO, samen goed voor 7,6 miljard euro per jaar, hebben afgesproken vanaf 2020 te gaan eisen dat de resultaten van door die organisaties gefinancierd onderzoek zullen worden gepubliceerd in openbaar toegankelijke tijdschriften. Ze nemen niet langer genoegen met een vertraging van een half tot een heel jaar zoals nu gebruikelijk schijnt te zijn bij wetenschappelijke abonneetijdschriften. Die tijdschriften zijn bereid je die artikelen te leveren, tegen betaling. De uitgeverijen van die bladen staan niet te juichen. Lees verder →

Onderzoekers kunnen hersencellen nu zien ‘praten’

Geplaatst op door
Beantwoorden

Tonen hoe hersencellen met elkaar communiceren

De, fluorescerende, sensor licht op als cellen met elkaar ‘praten’ via neurotransmitters (afb: Zhu-lab)

Onze hersens zijn nog steeds voor een zeer groot deel een groot raadsel. Met allerlei technieken proberen onderzoekers enig inzicht in de werking van hersens te krijgen, maar veel verder dan welke hersencellen er aan het werk zijn en welke cel met welke cel verbonden is zijn we nog niet gekomen (is mijn lekenmening die ik voor een betere geef). Nu schijnen onderzoekers van de universiteit van Virginia (VS) een methode ontwikkeld te hebben waarmee ze kunnen laten zien hoe hersencellen met elkaar communiceren, in heldere kleuren nog wel. Ze denken dat die techniek om de activiteit van neurotransmitters zichtbaar te maken ons veel kan leren over allerlei nog steeds onbegrepen hersenziektes zoals schizofrenie, depressie of dementie. Lees verder →

Wie wil dat niet? Een oprolbaar telefoonscherm

Geplaatst op door
Beantwoorden

Het Amerikaanse bedrijfje Royole heeft een oprolbaar oled-telefoonschermpje vervaardigd, dat zou kunnen dansen in de wind en zeker niet kapot valt. Lees verder →

De aarde staat permanent in brand

Geplaatst op door
Beantwoorden
De wereld staat permanent in brand

De Brandkaart van 22 augustus 2018 (afb: NASA< EOSDIS)

Je hoort wel eens over de gigantische (al of niet aangestoken) bosbranden in Indonesië of Californië, maar dat zijn slechts wat voorbeelden van de vele branden die voortdurend wel ergens op de wereld woeden. Zoals bij veel op deze aardkloot heeft ook hier de mens bij veel van die branden de hand. Op bijbehorende kaart lijkt een groot deel van Afrika en Madagaskar in de brand te staan, maar daar niet alleen. Lees verder →

Nog onontdekt type hersencel gevonden bij mensen

Geplaatst op door
Beantwoorden
'Rozenbottelcel' onderscheidt mensen van muisjes

De pas ontdekte ‘rozenbottelcel’ (afb: Tamaslab, universiteit van Szeged)

Hongaarse en Amerikaanse onderzoekers schijnen een niet eerder ontdekt type hersencel te hebben gevonden, dat  er een beetje uitziet als een aardappel met wat rommelige, lange uitlopers. Muizen schijnen dat type niet te bezitten. De cel wordt door de ontdekkers aangeduid als rozenbottelneuron. Die bevinden zich in de bovenste laag van de hersenschors. Daar zitten veel hersenceltypes die de activiteit van andere neuronen afremmen. Lees verder →

Sociologisch onderzoek op de pijnbank: 62% klopt

Geplaatst op door
Beantwoorden
Brian Nosek

Brian Nosek, leider reproduceerbaarheidsproject

Wetenschap is nog geen wetenschap als dat in een befaamd wetenschappelijk tijdschrift is gepubliceerd, maar pas als andere onderzoekers die experimenten kunnen herhalen en tot dezelfde conclusie moeten/kunnen komen. Reproduceerbaarheid is de laatste jaren een ‘heet’ thema en het blijkt nogal eens dat er nogal wat onderzoek wordt gepubliceerd in (ook) vooraanstaande tijdschriften, die, op zijn zachtst gezegd, niet helemaal kunnen kloppen. Na psychologie en economie werden nu sociaalwetenschappelijke studies onder de loep gelegd door een groep wetenschappers onder aanvoering van Brian Nosek van de universiteit van Virginië en verbonden aan het Centrum voor Open Wetenschap in Charlottesville (COS). Van de 21 studies waarvan tussen 2010 en 2015 een verslag was verschenen in Science en Nature, bleek 62% de herhaling te doorstaan. Dat lijkt mooi, maar het betekent nog steeds dat ruim eenderde van de, vooraf beoordeelde, artikelen op dit terrein niet (helemaal) deugt. Dat is overigens een stuk beter dan de psychologen het er vanaf hebben gebracht (al lijkt het dat Nosek en de zijnen nu wat milder hebben geoordeeld). Lees verder →

Lithium-zuurstofbatterijen krijgen een energiestoot

Geplaatst op door
Beantwoorden
Lithium-zuurstofbatterij

Lithium-zuurstofbatterijen zijn in diverse opzichten beter dan de nu nog populaire lihtiumioncellen (afb: Science News)

Wat energieopslag betreft zijn de lithiumionbatterijen nu nog verre favoriet, maar als het aan de onderzoekers van de universiteit van Waterloo (Can) ligt, dan zouden dat wel eens lithium-zuurstofbatterijen kunnen worden. Dat type batterij heeft een in principe hogere energiedichtheid en zou qua materiaalgebruik duurzamer zijn dan de lithiumioncellen. Door te experimenteren met de materialen hebben de onderzoekers nu een lithium-zuurstofbatterij gemaakt die nagenoeg 100% van de opgeslagen energie weer afgeeft en ten minste zo’n 150 keer is te herladen. Dat zal nog beter moeten, in ieder geval. Lees verder →

Welles/nietes: elke drup alcohol is te veel

Geplaatst op door
Beantwoorden
Alcoholgebruik: drink met mate

Alcohol is slecht voor de gezondheid.

Over de hele wereld wordt alcohol gedronken. Een op de drie wereldbewoners drinkt. Elk jaar zouden er 2,8 miljoen mensen sterven door alcoholgebruik. Er is al vele jaren een welles/nietes-discussie over de (gezonde) bijeffecten van alcoholgebruik en verschillende malen zou zijn aangetoond dat in lage doses (een à twee glazen per dag) alcohol goed voor ons is. Niet lang geleden kwamen onderzoekers echter met het verhaal dat elke druppel alcohol schadelijk is en nieuw onderzoek ondersteunt die conclusie: elke druppel alcohol is te veel. Lees verder →

Kinderen zijn geen ’taalsponzen’

Geplaatst op door
Beantwoorden
Kind met zijn juf

Geen ’taalsponzen’…

In discussies over twee- of meertaligheid wordt vaak beweerd dat je kinderen maar het beste zo vroeg mogelijk twee of meer talen kunt, omdat ze dat op jonge leeftijd makkelijker zouden doen dan later in hun leven. Jonge kinderen zijn echter niet de ’taalsponzen’ waar ze voor worden versleten, zo leert Amerikaans onderzoek. Kinderen die in twee talen worden opgevoed doen daar langer over dan als bij een taal omdat ze, simpelweg, meer moeten leren, concluderen de onderzoekers. Lees verder →

Verstrengeling zou via ‘kosmisch dobbelen’ zijn bevestigd

Geplaatst op door
Beantwoorden
William Herschel-telescoop en de Telescopio Nazionale Galileo

De William Herschel-telescoop op La Palma bij een ander experiment

Verstrengeling is een van de vele eigenaardigheden van de kwantummechanica, waar geen klassieke verklaring voor bestaat. Er is al verschillende malen aannemelijk gemaakt dat die verstrengeling geen ‘spookbeeld’ is. Nu lijkt het er op dat onderzoekers onomstotelijk hebben aangetoond dat die verstrengeling niet te verklaren is door mazen in de proefopzet. Ze gebruikten daarbij het licht van quasars als ‘kosmische toevalsgeneratoren’ of ‘dobbelstenen’ en twee telescopen op het Canarische La Palma (de William Herschel-telescoop en de Telescopio Nazionale Galileo) als ontvangst- en meetstation. Lees verder →