
Nikolai Brilliantov (afb: skoltech.ru)

Nikolai Brilliantov (afb: skoltech.ru)

Juan Song (afb: univ. Noord-Carolina)
Het is natuurlijk algemeen bekend dat vettig snackbarvoer slecht voor je gezondheid is, maar dat dat je geheugen verstoort (en vrijwel onmiddellijk) kwam voor mij=as als een grote verrassing. Binnen slechts vier dagen werden hersencellen van de proefdiertjes (muisjes) in de de hippocampus overactief, waar hun herinneringen worden opgeslagen. Herstel met glucose kalmeerde de hersencellen. Vasten of dieetwijzigingen blijken de gezondheid van de hersenen te kunnen herstellen. Lees verder

Links een microgliacel die verstopt raakt door lipiden. Rechts een normaal functionerende microgliacel (afb: Gaurav Chopra et al./Immunity)
Tientallen jaren dachten wetenschappers dat Alzheimer voornamelijk werd veroorzaakt door kleverige eiwitplaques en -kluwens in de hersenen. Nu hebben onderzoekers van Purdue een verborgen boosdoener ontdekt: vet. Ze ontdekten dat afweercellen, microglia, in de hersenen verstopt kunnen raken met vet, waardoor ze te zwak worden om ziekten te bestrijden. Door dit vet op te ruimen en de afweer van de cellen te herstellen, hebben onderzoekers mogelijk een geheel nieuwe manier ontdekt om Alzheimer te bestrijden. Vraag is natuurlijk: werkt dat ook? Lees verder

Alfasynucleïneaggregaten (paars) ‘boren’ gaten in hersencellen die dynamisch functionerren (afb: Mette Galsgaard Malle)
Onderzoeksters zouden ontdekt hebben dat bij de ziekte van Parkinson dat eiwitcomplexen gaten ‘boren’ in het membraan van hersencellen. Dat zou ook het ziekteverloop verklaren. Parkinson ontwikkelt zich traag. De cellen gaan niet meteen kapot door die gaten, maar functioneren gaandeweg steeds minder goed. Lees verder

De ‘hersenchip’ (afb: Zhejianguniversiteit)
Begin augustus zou al bekend zijn geworden dat onderzoekers van de Zhejianguiversiteit in China een ‘hersencomputer’ (in feite een processor) zouden hebben ontwikkeld met tweemiljard ‘neuronen’ en honderdmiljard ‘synapsen’ (verbindingen tussen die neuronen). Dat zou de complexiteit hebben van hersens van makaken. De neuromorfe (hersenachtige) machine zou een opstap zijn naar de ontwikkeling van algemene kunstmatige intelligentie, een vorm van intelligentie die meer zou lijken op die van de mens dan de huidige ki-systemen die het moeten hebben van de grote taalmodellen. Opmerkelijk is dat op de stek van de universiteit niets op te vinden is als je Darwin Monkey of Wukong (Apenkoning) ingeeft, de namen die die ‘hersencomputer’ heeft gekregen. Lees verder

Gyrus supermarginalis (afb: WikiMedia Commons)
Onderzoekster-sters hebben een hersenimplantaat ontwikkeld dat bijna ogenblikkelijk gedachten van de eigenaar van de hersens afleest. Het systeem komt met een beveiliging, zodat niet iedere gedachte ook wordt omgezet in tekst of taal. Het implantaat staat in contact met een computer of ander systeem die/dat die gedachten omzet in tekst of geluid. Lees verder

Beta-amyloïdeplaques (rood) en de microgliacellen (lichtblauw en paars) (afb: Jason Drees/univ. van Arizona)
Nieuw onderzoek onder aanvoering van Bruce Yankner van de Harvarduniversiteit doet vermoeden dat beta-amyloïdeplaques, kenmerkend voor de ziekte van Alzheimer, zich binden aan lithium
, waardoor de hoeveelheid lithium in de hersenen afneemt en cognitieve achteruitgang wordt bevorderd. Bij muisjes met Alzheimerachtige symptomen leek toediening van lithium hun toestand te verbeteren. Is dit een echte uitweg of weer de zoveelste losse flodder als het om Alzheimer gaat, waar nog steeds geen effectief medicijn tegen bestaat? Lees verder

Het lijkt er op dat twee kankermedicijnen, irinotecan en retrozol, tegen Alzheimer werkzaam zijn (afb: Marina Sirota et al./Cell)
Het lijkt een groeiende onderzoeksactiviteit: kijken of bepaalde medicijnen ook bij andere ziektes werken. Ozempic, oorspronkelijk bedoeld tegen suikerziekte, is tegenwoordig vooral populair als ‘afslankmiddel’. Nu schijnen twee kankermedicijnen mogelijk ook te werken tegen de ziekte van Alzheimer, waar ondanks alle inspanningen nog steeds geen echt medicijn tegen bestaat. Lees verder

GAPDH-remmer GAI-17 zou schade beroerte bij muisjes aanzienlijk beperken (afb: Hidemitsu Nakajima et al./Cell)
Een beroerte zorgt voor veel blijvende schade in de hersens. Onderzoekers in Japan zouden bij muisjes hebben gezien dat de schade aanzienlijk wordt beperkt door toediening van het medicijn dat wordt aangeduid met GAI-17. Zelfs zes uur na de beroerte toegediend zou het middel de ophoping van GAPDH voorkomen en de schade tot een minimum te beperken zonder grote bijwerkingen. De onderzoekers denken dat het middel ook kan werken bij Alzheimerpatiënten. Lees verder

Hoeveel kcal zit er in een kant-en-klare portie hutspot? (afb: Voedingscentrum)