Finland ontwikkelt een echte (?) kwantumcomputer

chip met supergeleidende kwantumbits

Een siliciumchip met twee supergeleidende kwantumbits (afb: Aalto-univ.)

Het Canadese bedrijf D-Wave Systems beweert al jaren kwantumcomputers te bouwen, maar in wetenschappelijke kring is dat nog lang geen uitgemaakte zaak. Nu gaat de Fin Mikko Möttönen van de Aalto-universiteit in Helsinki (Fin) met collega’s een echte (?) kwantumcomputer bouwen, althans ontwikkelen. Hij heeft daar bijna € 1 miljoen voor gekregen. Dat lijkt me wat aan de krappe kant, maar ik heb geen flauw idee wat daar bij komt kijken. Misschien bouwt hij dat ding wel van eierdozen.  Lees verder

Steenkoolvorming veranderde aarde bijna in een ijsbal

De aarde als ijsbal.

De aarde schijnt ooit bijna een ijsbal geworden te zijn

Nu is het energetisch te gelde maken van de energie die is opgeslagen in fossiele brandstoffen er schuld aan dat we met een klimaatprobleem kampen, maar dat was 300 miljoen jaar geleden niet anders. Anders dan nu ging het om een afkoeling door de kooldioxideontrekking aan de atmosfeer die gepaard ging met de massale steenkolenvorming, waardoor de aarde bijna in een ijsbal veranderde. Opmerkelijk. Lees verder

Wada verbiedt genbewerking in de sport vanaf volgend jaar

Het wereldantidopingagentschap Wada verbiedt al sedert 2003 wat genoemd wordt ‘gendoping’. Met ingang van volgend jaar mogen sporters ook geen gebruik maken van genbewerking om hun sportprestaties op te vijzelen. Het is onduidelijk hoe de Wada dat decreet denkt te handhaven. Lees verder

Door terugtrekking is een artikel niet verdwenen

Haruko Obokata

Haruko Obokata

Stel je voor dat je een wetenschapper bent. Je hebt het voor elkaar: je staat in een vooraanstaand wetenschappelijk tijdschrift zoals Nature of Science. Het artikel in dat tijdschrift heeft nogal wat losgemaakt in jouw vakgebied. Je aanzien in de wetenschapswereld, althans dat deel dat zich met jouw vak bezighoudt, is aanmerkelijk gestegen. Nu blijkt dat een van de artikelen waaruit je hebt geciteerd, dat een stevige stut onder jouw verhaal is geweest, wordt teruggetrokken. Wat doe je? Schrap je dat artikel? Wetenschappelijk artikelen die worden teruggetrokken om wat voor een reden dan ook (fraude, geknoei, broddelwerk, onreproduceerbaar) zijn niet zo maar opeens uit dat wereldje verdwenen. Wetenschap lijkt een mooi, schoon bedrijf met een zelfreinigend vermogen, maar daar zijn wel wat kanttekeningen bij te plaatsen. De Amerikaanse wetenschapsraadgever Jerome Samson van het adviesbedrijf Nielsen vindt dat we nu maar eens moeten beginnen met de Grote Schoonmaak. Lees verder

Energie stroomt anders door er naar te kijken

Thermodynamisch kwantumtransportapparaat

Thermodynamisch transportapparaat

Welkom in de wondere wereld van de kwantumme-chanica. Onderzoekers uit, onder meer, Duitsland en Baskenland (Sp) hebben aangetoond dat energie of deeltjes van richting (kunnen) veranderen door waarneming (op macroschaal is dat kijken, bijvoorbeeld). Volgens de aloude thermodynamica stroomt de energie (warmte) van heet naar koud of water van hoog naar laag. Dat gebeurt ook in kwantumsystemen, maar een kwantumwaarnemer kan dat veranderen. Hoe kan dat? Tip: waarneming is geen energieloos proces. Lees verder

“Rekeningrijden beste manier om auto’s en hun emissies te temmen”

Alexander Bigazzi: rekeningrijden beste manier om emissies auto te verminderen

Alexander Bigazzi

Een auto wordt in het rijke westen gezien als eerste levensbe-hoefte. Het ding wordt dan ook wel aangeduid als heilige koe. Mensen zijn, daarnaar gevraagd, zeer begaan met het milieu en beducht voor de aardopwarming, maar als hun gevraagd wordt de auto te laten staan of weg te doen dan zijn ze niet thuis. Rekeningrijden is een effectieve manier om die heilige koe en haar dampen in te dammen. Dat zeg ik niet, maar heeft Alexander Bigazzi van de universiteit van Californië in Berkeley uitgevogeld. Lees verder

Meer en andere hersencellen aangemaakt door beweging

Sportstellen

Meer en andere nieuwe hersencellen…

Bewegen is goed, voor onze lichaam, maar ook voor onze geest. Al in de jaren 60 werd ontdekt dat fysieke activiteit een positieve uitwerking heeft op de hersens. Er worden inderdaad meer hersencellen aangemaakt, maar onderzoekers moesten vorig jaar constateren dat die nieuwe hersencellen ook anders zijn dan die van inactieve soortgenoten en dat effect is al snel te merken. Die veranderde nieuwe cellen hebben gunstige gevolgen voor het geheugen en de ‘vatbaarheid’ voor hersenziektes als dementie. Tel uit je winst.  Lees verder

Nobelprijs voor ijsmicroscoop die een inkijk in het leven geeft

Overexpressie Clp-protease in de mitochondriën

De structuur van eiwitten (hier Clp-protease) is wezenlijk voor hun functie (afb: Wiki Commons)

Misschien is dat een gebrek aan Nobelprijzen, maar het lijkt me een beetje vreemd dat de Nobelprijs voor de scheikunde dit jaar naar de ontwikkelaars van een apparaat gaan. Weliswaar zijn met dat apparaat, een cryoelektronenmicroscoop,  biomoleculen op atoomschaal waar te nemen, maar toch het blijft een apparaat. De gelauwerden zijn: Richard Henderson, Jacques Dubochet en Joachim Frank. Hun microscoop koelt zijn monsters razendsnel tot de temperatuur van vloeibare stikstof (-90°C). Lees verder

Zelfgeorganiseerde zilverdraden vertonen hersenachtig gedrag

Zilveren 'hersens'

Het netwerk van zilverdraadjes, ontstaan door zelforganisatie, heeft wel wat weg van dat van hersencellen. Rechts dat zilvernetwerk op een ‘chip’ (midden) (afb: UCLA)

We weten nog steeds niet hoe ze het flikken, maar hersens verslaan de krachtigste computers op vele fronten en zijn daarbij een wonder van energiezuinigheid, zoals overigens het hele menselijke/dierlijke lichaam. Het lichaam vergt een vermogen van 80 Watt, waarvan de hersens een kwart voor hun rekening nemen. Een van de grootste en snelste computers, de K-computer in Kobe (Jap), heeft een vermogen van bijna 10 MW nodig, 10 miljoen Watt. Dat is ongeveer het vermogen dat 10 000 huishoudens nodig hebben voor hun stroomverbruik. In 2013 kostte het die energievretende computer 40 minuten om een simulatie van een seconde te maken van 1% van de hersencapaciteit. Onderzoekers in Californië denken een computer te kunnen bouwen die is geïnspireerd op het echte werk: de hersens. Lees verder

“Ki Google scoort niet beter dan zesjarige”

Space X-baas Elon Musk: …voorzichtig met ki… (foto: AFP)

De conclusie van onderzoekers naar de prestaties van kunstmatige intelligentie doet me een beetje denken aan die van een oom van me toen hij in, ik dacht, 1964 the Beatles op tv had gezien: “Mijn zoon van zeven speelt beter gitaar.” Ki-systemen zouden niet bijster slim zijn. De computer mag dan jaren geleden de wereldkampioen schaken Gari Kasparov hebben verslagen en dit jaar de wereldkampioen Go Ke Jie maar de prestaties van ki-systemen zijn niet beter dan van een zesjarige, zo stellen de onderzoekers. Je zou zeggen: het begin van een glorieuze (?) triomftocht. Lees verder