Natuur kiest zijn tien jaarfavorieten

Er zit een fraudeonderzoeker bij, een atoomklokmaker en een virusjager. Dit zijn de tien opmerkelijkste wetenschappers van het jaar 2024 volgens Nature (ja ja, het is weer lijstjestijd). De lijst is opgesteld door Natureredacteuren op het gebied van wetenschap en technologie die de wereld dit jaar vorm zouden hebben gegeven

Ekkehard Peik: Vadertje tijd
De (atoom)klokkenmaker aller atoomklokkenmakers.
Ekkehard Peiks profiel
Kaitlin Kharas: Kampioen eerlijk loon
Een promovenda leidde een campagne die resulteerde in de grootste loonsverhoging van promovendi en postdocs in Canada in twintig jaar.
Kaitlin Kharas’ profiel
Li Chunlai: Maanrotsspecialist
De geoloog bestudeerde de rotsmonsters die waren verzameld tijdens de Chinese Chang’e-6 missie op de ‘achterkant’ van de maan.
Li Chunlai’s profiel
Anna Abalkina: Fraudebestrijder
De Russische onderzoekster is voortdurend op zoek naar misleiding, nep en ‘gekaapte’ tijdschriften in de wetenschap.
Anna Abalkina’s profiel
Huji Xu: Durfarts
Een arts en onderzoeker die een opmerkelijk aanpak van een autoimmuunziekte voorstond en toepaste.
Huji Xu’s profiel
Wendy Freedman: Kosmisch wonder
Een jarenlange strijd over het uitdijende heelal lijkt voorlopig in rustig vaarwater terecht te zijn gekomen dankzij haar.
Read Wendy Freedmans profiel
Muhammad Yunus: Natiebouwer
Econoom en Nobelprijswinnaar die nu interimleider is van Bangladesh op de schouders van de studenten van dit land.
Read Muhammad Yunus’ profiel
Placide Mbala: Virusjager
Hij luidde de alarmklok over de mpox-uitbraak. Wanneer luistert de wereld echt?
Read Placide Mbala’s profiel
Cordelia Bähr: Klimaatstrijder
Een advocaat en een heleboel oude vrouwen in Zwitserland wonnen een historisch proces tegen de regering van een land met een falend klimaatbeleid.
Read Cordelia Bährs profiel
Rémi Lam: Ki-weerverbeteraar
Zij ontwikkelde algoritmes om de weersvoorspelling aanzienlijk te verbeteren.
Read Rémi Lams profiel

Bron: Nature

Afstand houden in coronatijd spaarde levens en de economie

Effectiviteit coronabeleid in 13 Europese landen

Effectiviteit coronabeleid in 13 Europese landen (afb: Simon Galmiche et al./BMC Global & Public Health)

Onderzoekers rond Simon Galmiche hebben uitgevogeld dat van de dertien bekeken Europese landen die landen het best scoorden qua oversterfte als ze die zo snel mogelijk mensen afstand heeft laten houden. De Scandinavische landen en Ierland scoorden als beste met tussen de 0,5 en 1 oversterfte op de 1000. Italië was laatste met 2,7 gevallen van oversterfte op de 1000. Die snelle landen leden ook het minste economische verlies. Lees verder

EU presenteert nieuwe Atlas van de Mensenplaneet

Atlas MensenplaneetTussen 1975 en nu is de wereldbevolking verdubbeld van viermiljard naar achtmiljard mensen. Vandaag leeft 45% van die achtmiljoen in grotere steden en 35% in kleinere plaatsen en minder dicht bevolkte gebieden en 20% op het platteland. Dat zijn zo wat gegevens uit de nieuwe atlas van de mensplaneet van de Europese Unie met ontwikkelingen van de wereldbevolking mede op basis van gegevens van het Copernicusprogramma GHSL van de Europese Unie. Lees verder

WNF: In vijftig jaar is het wild 73% achteruitgegaan

Living Planet-rapport 2024Volgens het Wereldnatuurfonds (WNF) zijn de populaties van in het wild levende dieren de laatste vijftig jaar met 73% gekrompen. Of het nu gaat om olifanten of reuzenschildpadden, er leven steeds minder dieren in het wild, stelt het WNF. Volgens Tanya Steele van die organisatie is die achteruitgang een groot gevaar voor vele ecosystemen. “Vele leefgebieden zijn op weg naar gevaarlijke kantelpunten.”
Lees verder

Hoezo achteruitgang biodiversiteit? Bedrijven zien het probleem niet

Biodiversiteitstop In 2022 is op de COP15 voor biodiversiteit ieen akkoord getekend om de achteruitgang van de soortenrijkdom te stoppen en om te keren. Eind deze maand is er New York weer een bijeenkomst waar wordt bekeken hoe bedrijven kunnen bijdragen aan het stoppen van de achteruitgang door ‘natuurpositieve’ investeringen. Bedrijven zouden, onder meer, moeten opgeven hoe hun activiteiten invloed hebben en/of afhangen van biodiversiteit, maar er zijn nogal wat bedrijven die het nut daar niet van inzien. Erwei (David) Xiang en Marwa Elnahass van de universiteit van Newcastle vragen zich af of dat de goede aanpak is. Lees verder

Dit jaar is werelduitputtingsdag weer een dag vroeger

Werelduitputtingsdag 2024

De mensheid leeft al meer dan vijftig jaar op aards krediet (afb: Global Footprint Network)

We leven al meer dan vijftig jaar op krediet. De mensheid gebruikt al jaren meer van de aarde dan de natuur kan vernieuwen. De dag die we dat jaarvermogen overschrijden, de werelduitputtings-dag, die uitgere-kend wordt door het Global Footprint Network, valt steeds vroeger. Dit jaar valt die dag op 1 augustus, een dag eerder dan in 2023. Lees verder

Wetenschappers roepen om een aangepast economisch beleid

Thomas Piketty (2014)

Thomas Piketty in Cambridge in 2014 (afb: WikiMedia Commons)

Ruim vijftig gerenommeerde wetenschappers riepen tijdens een drie dagen durende bijeenkomst in Berlijn op om het economisch beleid drastisch te wijzigen ten einde een dam op te werpen tegen het populisme en om te voorkomen dat de mensen zich van de overheid afkeren. Overheden moeten het verlies aan vertrouwen in liberale democratieën aanpakken met een actief industriebeleid, vermindering van de ongelijkheid en een beter beheerde mondialisering, vinden de in Berlijn verzamelde wetenschappers. Lees verder

Mondialisering handel maakt rijken rijker

Volgens onderzoek zou de mondialisering van de handel de laatste vijftig jaar wereldwijd hebben geleid tot verhoging van inkomens en levensstandaard, maar binnen landen zou die ontwikkeling juist hebben geleid tot grotere ongelijkheid. Vooral de 10% rijksten in landen gingen er het meeste op vooruit. Lees verder

“Vormen Duurzame Ontwikkelingsdoelen een goed alternatief voor bbp?”

Screenshot

Het bruto-binnenlandsproduct (bbp) wordt meestal gehanteerd als maat voor het ‘welzijn’ van een land, maar dat is nogal een armzalig meetsysteem dat in feite alleen kijkt naar zaken waar geld mee verdiend wordt. Al tientallen jaren geleden zijn er ideeën ontwikkeld om betere maat te verzinnen zoals een groen bbp, maar die ideeën uit de jaren 70 en 80 hebben niet echt ingang gevonden. Nu proberen twee onderzoekersters van de universiteit van Ottawa het maar weer eens. Zouden de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties niet een goede vervanging zijn? Die hebben meer oog voor schaarsten en minder voor geld en groei. Lees verder