Noormannen bleken slimme navigeerders

Schemerbord

Het schemerbord

De Noormannen hadden geen kompas. Dat betekent dat ze op zicht moesten varen of op de zon en de sterren. Op zicht betekent dat je de kust niet uit het oog mag verliezen en de zon schijnt ook niet altijd. Een aantal jaren geleden dook er dingetje op dat een hulpmiddel voor die stoere zeevaarders was, de zonnesteen. Daarmee konden ze ook de zon ‘zien’ als die achter de wolken was verdwenen. Die zonnesteen bestaat uit kalkspaat (calciet) of eigenlijk de zeer zuiver vorm dubbelspaat. Volgens Balázs Bernáth van de Eötvös-universiteit in Boedapest (Hon) beschikten de Vikingen ook over een ‘schemerbord’, dat als een soort kompas zou hebben gediend bij schemering en bewolkte lucht. Het bleek met dat bord goed mogelijk de richting te bepalen, ook al was de zon al onder of achter de wolken verdwenen, eventueel samen met de zonnesteen. Lees verder

Verzadigde vetzuren zouden niet ongezond zijn

vetzurenAls je het over voeding hebt dan lijkt het wel of je over mode praat. Wat vandaag slecht is voor lijf en bloedvaten zou morgen wel eens heel gezond kunnen zijn en omgekeerd. Als er iets erg slecht voor je gezondheid was, dan waren dat wel verzadigde vetzuren. Klopt niks van, beweerde de Franse voedingsdeskundige en biochemicus Philippe Legrand van de universiteit van Rennes (F) op een Frans gynaecologencongres.  Die zouden snel weer moeten worden toegevoegd aan babymelk, vindt hij. Plus het meervoudig onverzadigde verzuur DHA. Lees verder

Een bacterie met een gouddraadje

E. coli met gouden lokken

Een kunstenaarsimpressie van een E.coli met gouden curlivezels (afb: Yan Liang)

Je fröbelt wat met materialen en beestjes en dat knutselwerk levert je misschien iets op. Daar lijkt het een beetje op wat de mannen en vrouwen van het befaamde MIT in het Amerikaanse Cambridge hebben gedaan. Bacteriën met gouddraden, bijvoorbeeld of biofilms als elektronische circuits. “Ons idee is om levende en niet leven systemen samen te brengen”, zegt MIT-onderzoeker Timothy Lu. “Dat is een interessante manier om over materialen na te denken, heel verschillend van wat mensen nu doen.” Het slachtoffer is de E. coli. Misschien helpen die beestjes zelfassemblerende  systemen in elkaar te zetten. Lees verder

Zwitsers ‘roosteren’ kankercellen met goudkorreltjes

Sotiris Pratsinis

Sotiris Pratsinis van het ETH in Zürich.

Er worden vele soms listige strategieën bedacht om kankercellen te doden. Bij het Zwitserse ETH in Zürich zijn onderzoekers bezig met uiterst kleine goudkorrels die kunnen worden gebruikt om cellen te ‘roosteren’. De korrels worden warmer als je ze bestraalt met infrarood licht (warmtestraling). Lees verder

D-wave-computer lijkt echt een kwantummachine te zijn

D-WavecomputerHet Canadese bedrijf D-Wave Systems, dat stug volhoudt kwantum-computers te bouwen, lijkt een grote slag gewonnen in het welles/nietes-dispuut. Overal werd en wordt er getwijfeld of het bedrijf ook echt commputers maakt die met kwantumtechnologie werken, maar een Brits/Amerikaans onderzoek lijkt te wijzen in de richting van een kwantumcomputer. Lees verder

Voetbal’sok’

Voetbalsok van NikeDe Amerikaanse sportartikelenfabrikant Nike heeft een voetbalschoen gemaakt die meer op een sok lijkt dan op een schoen. De bovenkant is inderdaad ook gebreid (technologie Flyknit). Die technologie heeft het voordeel dat je er, tijdens het breien, van alles en nog wat aan kunt toevoegen, om, bijvoorbeeld, het contact met de bal te verbeteren. De schoen, Magista gedoopt, zit als een sok om de voet. Het idee is geboren uit de overtuiging dat een speler met blote voeten meer vat heeft op de bal. Deze schoen zou die greep evenaren. De schoen zoals die ten doop is gehouden, is giftig groen van kleur en waarschijnlijk ontworpen door een kleurenblinde.

Bron: Wired

Neus onderscheidt biljoen geuren

Leslie Voshall

Leslie Voshall

De menselijke neus wordt niet als een bijzonder instrument gezien, maar volgens een onderzoek van de Amerikaanse Rockefeller-universiteit, onderscheidt dat kennelijk onderschatte orgaan zo’n 1 biljoen (1 000 000 000 000) verschillende geuren. Tot op heden waren wetenschappers er van overtuigd dat mensen niet meer dan 10 000 geuren konden onderscheiden. Lees verder

Computers doorzien simulanten beter dan mensen

Simulanten

Welke van de twee gezichten drukt echte pijn uit? B zou het goede antwoord zijn. Ik kwam op geen  van beide.

Een computer doorziet beter dan mensen of een gelaatsuitdrukking van pijn echt of geacteerd is, hebben onderzoekers van de universiteit van Californië en van Toronto aangetoond. “De computer detecteerde bepaalde dynamische gezichtsuitdrukkingen die mensen missen”, zegt onderzoekster Marian Bartlett. “Mensen kunnen niet goed onderscheid maken of uitingen van pijn echt zijn of niet.” Mensen, ook nadat ze extra instructies hebben gehad, kwamen niet hoger dan een score van 55%, terwijl de computer op 85% uit kwam. Lees verder

“Windmolens betrouwbare bron schone energie”

WindmolensSinds 2009 is het opgestelde fotovoltaïsche vermogen in de wereld met 40% per jaar gegroeid (wat neerkomt op meer dan een verzesvoudiging), het vermogen aan windenergie is in die tijd verdubbeld. Energie uit wind- en zon komt niet op afroep en dus moet de overmaat tijdelijk worden opgeslagen. Dat kost geld, maar ook energie. Een onderzoeksgroep van de Amerikaanse Stanford-universiteit heeft bekeken of dat er allemaal wel uit kan. De onderzoekers kwamen tot de conclusie dat windenergie energetisch gezien een energieopslag van drie dagen ‘windarbeid’ kan hebben. Bij zonne-energie is de marge kleiner: 24 uur. Met andere woorden: vooral windenergie is een betrouwbare bron van schone energie. Lees verder

China gokt bij kernenergie op thorium

thoriumreactor

China wil over 10 jaar thoriumreactoren inzetten tegen luchtverontreiniging

China wil zo snel mogelijk de techniek voor kernenergie ontwikkelen waarbij niet uraan maar thorium als  splijtstof wordt gebruikt. Een thoriumreactor zou veel veiliger zijn als de conventionele uraanreactoren en zeker ook dan reactoren die met plutonium werken. Bovendien is het kernafval van thoriumreactoren minder gevaarlijk dan van uraanreactoren. In Sjanghai werkt een groep van  140 kernspecialisten aan de eerste gesmolten-zoutreactor met thorium. De groep heeft de opdracht gekregen in tien jaar een praktisch bruikbare thoriumreactor te ‘leveren’. Lees verder