fMRI houdt neurowetenschappers voor de gek

Dode vis met hersenactiviteit gemeten door fMRI

Een dode vis met (schijnbare) hersenactiviteit

De functionele kernspinmagnetische resonantiebeeldtechniek (in Engels afko fMRI) is de laatste jaren veel gebruikt om mooie plaatjes van hersens in werking te maken. De laatste tijd begint de glans van die techniek wat te verdoffen, zeker toen bleek dat een dode zalm allerlei activiteit in de hersens en het ruggemerg vertoonde na het zien van plaatjes van mensen in allerlei situaties. Recenter is het artikel in het Amerikaanse tijdschrift PNAS waaruit duidelijk werd dat veelgebruikt programma voor de analyse van gegevens fouten bevat. Is het wonderkind in ongenade gevallen en heeft fMRI de neurowetenschappers voor de gek gehouden? In het blad International Journal of Neural Systems stellen onderzoekers dat de statistische waarde van neurowetenschappelijk onderzoek laag is. (koppeling werkte bij mij niet). Ze hebben een oplossing: het Bi-CoPaM-paradigma. Lees verder

Stabielere kwantumbits van normaal silicium

kwantumbits op silicium

Lieven Vandersypen (TU Delft)

Instabiliteit kan een computer niet gebruiken. Ook een kwantumcomputer heeft een zekere mate van stabiliteit nodig. Stabiliteit is een van de vele problemen die de kwantumcomputer aankleven. Soms zijn er verbeteringen te melden. Zo komt uit Delft het bericht dat onderzoekers van de plaatselijk TU een kwantumbit hebben gemaakt die stabiel genoemd zou mogen worden. En dat met gewoon silicium. Volgens onderzoeker Lieven Vandersypen van de TU zouden de siliciumkwantumbits 100 maal stabieler zijn dan de exotischer galliumarsenidekwantumbits. Onderzoekers in Australië hebben de lat nog weer wat hoger gelegd: 2,4 ms. Ze gebruikten magneetvelden om de kwantumbit (de spin van een enkel elektron) te stabiliseren. Lees verder

In twee jaar synthetisch neushoornhoorn

De neushoorn is een belangrijk gespreksonderwerp op de Cites-bijeenkomst in Johannesburg

De neushoorn is een belangrijk gespreksonderwerp op de Cites-bijeenkomst in Johannesburg (Zd-Afr)

Het is net of je een fiets jat als je een bel nodig hebt, neushoorns doodschieten voor hun hoorn. Toch gebeurt het zo vaak dat de neushoorn inmiddels een bedreigde diersoort is. Nu heeft ene Matthew Markus, directeur van het bedrijf Pembient, beloofd binnen twee jaar met synthetische rinohoorns te komen die biologisch gelijkwaardig zouden zijn aan de echte neushoornhoorn. Dat zal ze leren, die stropers/moordenaars (is waarschijnlijk de gedachte. Natuurbeschermers denken dat Markus’ plannen te ‘riskant’ zijn. Lees verder

Nobelprijs scheikunde voor molmachines

De nanoauto van Nobelprijswinnaar Ben Feringa

De nanoauto van Feringa. Leuk zo’n ding, maar wat moet je er mee?

Een hoera, er is weer eens een Nederlander die de Nobelprijs krijgt: Ben Feringa van de universiteit van Groningen. Hij moet die prijs wel delen met de Brit Fraser Stoddard en de Fransman Jean-Pierre Chauvage. Hun gemeenschappe-lijke thema is de ontwikkeling van moleculaire machines, molmachines. Daar wordt al jaren aan gewerkt en sommigen, inclusief de drie prijswinnaars, zien een grote toekomst voor molmachines weggelegd in, onder meer, gerichte medicijnafgifte maar ook in de elektronica en op energiegebied. Er zijn nog steeds sceptici die molmachines wel leuke dingetjes vinden, maar waar niet zo veel mee te doen valt. Lees verder

Nobelprijs voor de fysica achter supergeleiding e.d.

Hogetemperatuursupergeleiders

In de jaren ’80 maakte de kritische temperatuur waar beneden supergeleiding heerst een ‘sprong’ . Toch is nog steeds niet duidelijk hoe supergeleiding werkt, ondanks het werk van de drie kersverse Nobelprijswinnaars.

De Nobelprijs voor de natuurkunde 2016 is toegekend aan drie Britse wetenschappers die een ongewone materiaaltoestand ontdekten in de wereld van de elementaire deeltjes: David Thouless, Duncan Haldane en Michael Kosterlitz. De door het drietal met wiskundige middelen bestudeerde exotische fases zouden wezenlijk zijn voor supergeleiding, wrijvingsloze vloeistoffen en het gedrag van ultradunne magneetlagen. Lees verder

Vliegen op brandstofcellen

Het HY4-vliegtuigje dat vliegt op brandstofcellen

Het HY4-vliegtuigje (afb: der Spiegel)

Het heeft iets van dweilen met de kraan open, dat geslijm met elektrische voer-, vaar- en vliegtuigen. Hoe je ook wendt of keert, gemotoriseerd vervoer vergt enorme hoeveelheden energie. Bij een auto hebben we het al gauw over honderden kilo’s die moeten worden meegesleept om iemand van, zeg, 80 kg te verplaatsen. Bij een vliegtuig is het waarschijnlijk nog erger, want dat moet nog eens de zwaartekracht neutraliseren. Dit beseffende komt zo’n verhaal over een vliegtuigje dat op brandstofcellen vliegt wat armetierig over. Nee, ook vliegen op brandstofcellen is niet groen. Lees verder

“We zijn bij klimaat op gevaarlijk terrein beland”

De ontwikkeling van de kooldioxideconcentratie in de atmosfeer bij Mauna Lao

De ontwikkeling van de kooldioxideconcentratie in de atmosfeer bij Mauna Loa (afb: NOAA)

Sedert de industriële revolutie eind negentiende eeuw is de hoeveelheid kooldioxide in de atmosfeer gestegen met gemiddelde 2 ppm (delen per miljoen) per jaar. In september, normaal het laagste niveau in een jaar, is in Mauna Loa op Hawaii een niveau bereikt  van 401 permiljoen, dat volgens de geleerden in miljoenen jaren niet zou zijn voorgekomen. We zijn op een gevaarlijk punt aangekomen, stellen sommigen dan ook.  Lees verder

Nieuwe vertaalprogramma Google gebruikt ki

Engels/Nederlands/Fries Google TranslateQuoc Le kent de fratsen van vertaalprogramma’s. Terug in zijn geboorteland Vietnam maakt de onderzoeker van Google in Mountaint View zich met zijn ouders vrolijk over de vertaalstrapatsen van Google Translate, terwijl hij een van de mensen is die het programma tot volwassenheid moet brengen. Veel fouten zijn gering, maar samen vertellen ze een groter verhaal: “Vertalen is geen opgelost probleem.” Het streven is niet om een perfecte vertaling te krijgen maar om ongemak te voorkomen. Dat zou kunnen veranderen met het gebruik van kunstmatige intelligentie (ki) in de jongste versie van het vertaalprogramma. Lees verder

Programmeerbare polymeren veranderen van vorm


Als je naar het filmpje kijkt dan lijkt het net alsof een bloemknop zich opent, maar het materiaal waar die bloem uit bestaat is kunststof. Een kunststof die te ‘programmeren’ is om van vorm te veranderen. Die bloem is natuurlijk maar een geintje. De onderzoekers denken dat de programmeerbare polymeren gebruikt kunnen worden als implantaten. Lees verder

In Europa 150 krachtcentrales nodig voor elektrische auto

Bruinkoolcentrale in Duitsland

Bruinkoolcentrale in Duitsland

Volgens een onderzoek van het Europese Milieuagentschap is voor grootschalig gebruik van elektrische auto’s 150 GW aan elektrisch vermogen extra nodig. We praten dan over zo’n 100, 150 krachtcentrales. Het EMA gaat er dan van uit dat 80% van de auto’s dan elektrisch rijden. Dat scenario voorziet het agentschap voor 2050. Daar tegenover staat een lagere uitstoot van broeikasgassen en andere luchtvervuilende stoffen, aldus het rapport.
Lees verder